Mikaheri no Tou (1941)

Opmerkelijke Shimizu. De film bestaat eigenlijk uit een reeks gebeurtenissen die eerder los aan elkaar geregen worden en niet altijd verder ontwikkeld worden, waarbij zich pas gaandeweg verhaallijnen aftekenen.

Qua sentiment is het geheel eerder afstandelijk - muziek wordt maar spaarzaam ingezet, de camera is vaak op afstand - maar Shimizu toont veel warmte voor zijn onderwerp door de veelheid aan details en observaties. De kinderen worden niet schattig gemaakt, maar blijven geloofwaardig. Ook voor nu is veel herkenbaars te vinden, zoals de verzuchting dat de kinderen die op het slechte pad geraken "tegenwoordig" steeds jonger worden.

Gecharmeerd ben ik door iets wat ik al bij "Anma to Onna" constateerde. Shimizu laat je even kijken naar het wel en wee van personages, maar houdt afstand, gunt hun een eigen leven waar de toeschouwer slechts een vermoeden van heeft maar uiteindelijk niets mee te maken heeft. Ook hier lopen de personages aan het einde uit het beeld weg.

Het internaat houdt er tamelijk liberale zienswijzen op na; kinderen sla je niet, je probeert ze tot inzicht te brengen. Steekt schril af tegen het in 1941 vermoedelijk gebruikelijkere drillen.
In hoeverre het einde ( de kinderen leveren een collectieve inspanning die soms wat ver gaat) oorlogspropaganda is, waag ik niet te beoordelen, de vraag riep het wel op. Lastig te beoordelen of de kinderen zich op het einde feestelijk kleden, of dat het zwart van hun kleren terecht bedreigend in het landschap werkt. Het zou in ieder geval haaks staan op wat de rest van de film aan warme menselijkheid laat zien.

Grappig detail, ik meende Ozu, druk in de weer met een pikhouweel, te zien.

Blij toe dat ik deze regisseur heb ontdekt! Tot nu toe vind ik zijn films niet onderdoen voor de Ozu's uit die tijd die ik heb gezien. Gelukkig vind ik die heél erg goed!

Op één of andere manier denk ik aan Japan van de jaren dertig/veertig aan een soort enge polititestaat met alleen maar strenge, zuurpruimige, traditionele mensen, maar de films die ik tot nu toe uit die periode zag onderstrepen dat beeld totáál niet.

Aan deze film zie je ook niet af dat deze als zó oud is? Erg levendig en vlot gefilmd. Als ik deze film zonder enige voorkennis had moeten zien en men had beweerd dat deze half jaren vijftig is gemaakt, had ik dat zo geloofd.



Juist, ze zijn echt! Ze blijven af en toe spijbelen van school, karweitjes ontlopen, ze stelen van elkaar, etcetera.



Inderdaad, de kinderen worden nauwelijks gestraft, maar door logisch op ze in te praten worden ze zich bewust gemaakt van de gevolgen van hun akties. Zeer humanistisch allemaal, waardoor ik nog meer het gevoel had naar een Japanse jaren vijftig film te kijken!

Ik vind het overigens absoluut geen oorlogspropaganda en als dat stiekem wel het geval was, dan is het in ieder geval wel redelijk subtiel gedaan.