Biruma no Tategoto (1956)

Kon Ichikawa is vandaag overleden op 92-jarige leeftijd!

http://mdn.mainichi.jp/national/news/20080213p2a00m0na0...

Toegankelijkere film dan ik vooraf verwachten. Het is bijna een sprookjesverhaal. Het is net alsof As It Is in Heaven is gecombineert met een oorlogsfilm. Veel van de kracht hangt namelijk af van soldaten die gezamenlijk zingen, onder leiding van de kapitein die een muzikale opleiding heeft gehad, en ondersteunt door een soldaat die uitzonderlijk goed op de harp kan spelen. Wat je krijgt is bijvoorbeeld een scène aan het begin waarin de soldaten intens gespannen schuilen in een hutje terwijl ze weten dat ze omsingelt zijn door Britse tegenstanders. Om hun angst te overwinnen zingen ze als een volleerd koor gezamenlijk een lied. Dan blijkt dat ze minutie buiten hebben laten liggen. Zingend en dansend gaan ze met zijn allen naar buiten om de kar vol explosieven op te halen. Hoe dat afloopt vertel ik hier niet, maar het is toch al een gezicht op zichzelf: soldaten die in een halve musical beland lijken te zijn.

Het is niet zo vergezocht als het klinkt. Dit is een magische oorlogsfilm. De nadruk op muziek ondersteunt de pacifistische boodschap perfect en geeft een haast mythologisch gevoel aan wat we te zien krijgen. Dit in combinatie met de soft-focus cinematografie en de wonderlijke locaties (Birma's landschap is echt iets bijzonders, of ze hadden de beste locatie scout ooit) zorgt voor een van de meest unieke en lyrische oorlogsfilm bedenkbaar. Ik kan me moeilijk voorstellen dat er veel vergelijkbare films te vinden zijn. Het grootste wonder is wellicht dat het allemaal nog werkt ook. Ja, het is sentimenteel, maar wel op een goede manier. Ja, de soldaten doen soms meer denken aan een stel kleuters dan aan vechters, maar ook dat past.

Rationeel gezien is The Burmese Harp grote nonsens, maar Ichikawa brengt het met zoveel overtuiging dat ik niet anders kon dan meegesleept worden door de schoonheid van de film. Alleen het voorlezen van de brief had geschrapt moeten worden. Het probeert iets teveel van het verhaal te verklaren, waar een zekere mysterie beter werkt.
4*

Een mooie ontroerende film, die mij vanwege het vele koorgezang ook meteen deed denken aan 'As it is in Heaven'. Maar dan gelukkig op zijn Japans zonder de mierzoete EO/NCRV/KRO-saus! Fans van die film zullen evenwel ook met deze film wel uit de voeten kunnen. Het is in ieder geval een (van de vele) humanistische en pacifistische oorlogsfilms vanuit Japan, waar ik toch nog altijd een zwak voor heb en die ik bijna nooit slecht vind.

De film opent sterk met de scène die The One Ring hieronder beschrijft en blijft daarna boeien met Mizushima's missie. Daarna gaat het qua plot een beetje slepen, maar het bleef mij toch boeien en ik heb geen keer op de klok gekeken.

Verder mooie plaatjes van Birma/Burma/Myanmar, vandaag toevallig ook prominent in het nieuws.

Pas voor het eerst dat ik trouwens een film van Kon Ichikawa mocht aanschouwen Wat is er toch nog veel te zien! Ook een van de weinige keren dat ik Rentarô Mikuni, toch éen van de grotere Japanse acteurs, eens in een film zie.

Ichikawa heeft zelf ook nog een remake van deze film gemaakt zag ik op IMDB? Zal ik tzt ook maar eens toevoegen op deze site, ondanks de overbodigheid van die excercitie van Ichikawa. Kan ik meteen dit plaatje gebruiken, want die is dus van de film uit 1985!

Dit is inderdaad een prachtig voorbeeld van hoe effectief een sentimentele film kan zijn. Normaal ben ik nogal kriegelig voor dergelijke zangstukken, maar hier wordt het erg overtuigend neergezet. Het mooie is eigenlijk ook dat geen enkele partij in de oorlog wordt neergezet als minderwaardig, waardoor het verhaal van Mizushima en zijn kameraden echt centraal staat en hierdoor wordt de sfeer in de veel ook veel universeler.

Bovendien ook erg mooi geschoten en de film lijkt ook zelf een werk te zien van verwerking van de oorlog. Zo lang was dat in 1956 namelijk nog niet geleden. Erg bijzonder, dat zo'n thema dan al zo relativerend behandeld kan worden. Een aangename verrassing!