eRCee, wat heb ik jou toch graag!
eRCee schreef:
De situering in het kerkje en het idee om een verhaal op te bouwen rond een klein groepje avondmaalsgasten is prachtig. Inhoudelijk vind ik het een van de meeste rijke films van Bergman die ik zag. Vooral de al veel genoemde monoloog van de koster, over het lijden van Christus, is recht in de kern. Misschien kan de film zelfs wel zo worden geïnterpreteerd dat de dominee zich dan toch weer tot God bekeert. Hij had nooit aandacht voor Christus in zijn geloof en slaagde er niet in God en het lijden in de wereld met elkaar te rijmen. De koster laat zien dat God en het lijden in Christus zijn verenigd. De schitterende slotzin van de film krijgt dan een geheel nieuwe dimensie.
Parallel hieraan loopt de relatie tussen de dominee en Marta. Niet alleen is dit op zichzelf inhoudelijk, tevens kan een verband worden gezien tussen deze relatie en de houding van de dominee tegenover God. Hij wijst de liefde af, van mensen en van God. Deze film gaat dan ook niet zozeer over Gods zwijgen, het is veel meer het zwijgen van de mens.
Precies zo heb ook ik de film geïnterpreteerd. De titel
'Avondmaalgasten' kan evenzeer in bovenstaande interpretatie worden ondergebracht: geen van de personages heeft iets van het leven of het geloof begrepen, maar met wat Martha uiteindelijk zegt lijkt het besef te komen en ook de dominee hervindt zijn geloof.
Het tegendeel is moeilijk te ontkrachten, maar areligieus kwam de film op mij niet over. Het schitterende ridiculiseren van de dienst in het begin van de film is iets wat Thomas bewerkstelligt heeft, en is volgens mij geen logisch gevolg van het belijden van de katholieke godsdienst op zich.
Tegelijk is deze inhoud, de uitwerking van de thematiek, voor mij het grootste nadeel van de film. Alles staat namelijk in dienst van het thema. Elke zin heeft een diepe inhoud, elke dialoog behandelt existentiële vragen, ja eigenlijk kan de gehele film worden gezien als een grote dialoog over de zoektocht naar God. Net als Als door een donkere spiegel is dit een toneelachtige film. De inhoud komt voor mij daardoor een beetje in de lucht te hangen. In bijvoorbeeld Det Sjunde Inseglet is de thematiek veel meer verweven met een verhaal, minder expliciet maar daardoor veel sterker.
Precies wat je zegt, maar voor mij is dit daarom Bergmans beste (tot nu toe). Geen ballast, maar alleen essenties. Van A tot Z pure cinema, qua esthetiek weergaloos en inwendig bijzonder rijk. Niet de bewuste "meerlagigheid" van bijvoorbeeld
'Persona' (wat op zich uiteraard ook waardevol is), maar zonder veel poespas een film die de meest interessante vragen durft stellen die er zijn.
jordybeukeboom schreef:
Overigens zegt Bergman zelf dat hij alleen deze film van hem perfect vindt, elke seconde ervan.
Verbaast me niks. Weergaloos.