Gohatto (1999)

Sowieso geven die drie film bepaald geen dwarsdoorsnede van Oshima's werk, daarvoor moet je toch echt ook films uit de jaren '60 hebben gezien van 'm. Vind vooral de beide jaren '70 films, hoewel interessant, zeer onterecht zijn bekendste films.

Gewoon opnieuw het aantal sterren dat je wil geven aanklikken.

Ik kon er niet warm of koud van worden... Ik kon mijn aandacht niet continue bij de film houden. Erg langzaam, elke tien minuten hetzelfde riedeltje. Na 1 uur ben je dat al aardig zat...

Ik kijk nooit films die uitgezonden worden op tv, maar toen ik de aankondiging van deze film zag waarin de koppen van Asano en Kitano duidelijk zichtbaar waren, moest ik kijken.

Geen spijt ervan en zeker niet toen het over de Shinsengumi bleek te gaan, een groepering die ik zo interessant vond dat ik er ooit een matige serie van 49 afleveringen over heb gezien. Enigszins jammer is dat de blauwe-witte kimono's, die het uniform van de Shinsengumi vormden, niet uit de kast kwamen. Wie natuurlijk wel en masse uit de kast kwamen, waren de samoerai zelf, al waren het wel een beetje oude wijven met hun geroddel over wie allemaal niet verliefd is op de hoofdrolspeler, die ik herkende uit Big Bang Love, Juvenile A.

Ik moet zeggen dat de casting niet echt eer doet aan de geschiedenis, Kitano is 20 jaar te oud voor zijn rol van Hijikata, wat ook geldt voor de acteur die Kondo speelt en waarover nota bene nog wordt gezegd in de film dat hij in de 30 is. Beetje ongeloofwaardig als je de acteur ziet.

Films hoeven natuurlijk niet helemaal waarheidsgetrouw te zijn, dus zo erg zijn bovengenoemde punten niet en zeker niet als de film zoveel schitterends te bieden heeft in decors en muziek. Wat wel erg storend was, waren de Star Wars-achtige overgangen tussen de scenes. Het lijkt misschien hip, maar het is gewoon lelijk en het leidt af. Daarom 4*, al moet ik zeggen dat ik toch aan het twijfelen werd gebracht door de eindscene die werkelijk fenomenaal prachtig geschoten is.

Misschien ben ik niet duidelijk: ik bedoel dus dat het ene shot wegschuift en tegelijkertijd het andere shot het beeld inkomt. In Star Wars wordt dat ook gedaan.

In mijn beleving is het een stijlkenmerk voor hippe films, dat deze film niet hip bedoeld is, doet daar weinig aan af en maakt het misschien nog misplaatster.

Die overgangen waren inderdaad behoorlijk lelijk en misplaatst.

Zover als mysteries over homoseksuele samourai gaan is dit een hele goeie, al betwijfel ik of er veel meer zijn. Vandaar wellicht dat Oshima meteen ook bijna ieder personage homoseksueel maakt. Of is dat slechts een illusie. De overdrijving werkt in ieder geval wel. Door te focussen op mogelijke lustgevoelens wordt er een onderhuidse spanning opgeroepen die Gohatto uittrekken boven de gemiddelde samouraifilm. Een gevecht voelt hier dan ook nauwelijks aan als een krachtstrijd, want iedere slag van het zwaar lijkt gedreven te zijn door passie. In hoeverre homoseksualiteit geaccepteerd is in Japan heb ik uit hun films altijd al moeilijk op kunnen maken (het lijkt wel alsof ze er een haat-liefde-verhouding ermee hebben), maar de ware taboe hier is overmatige emotionaliteit en niet de seksuele geaardheid.

De film heeft een bijzondere sfeer. Het is niet eens zozeer mooi geschoten, maar er hangt een mysterieus gevoel over alles heen, evenals met een broeierige atmosfeer. Ik moest ergens aan Sirk denken, wat niet voor de hand ligt want dit is niet bepaald het type film dat Sirk maakte en de interieurs van de Japanse legerhutten hebben niets weg van die van de huizen in de Amerikaanse suburbia van de jaren '50. Toch is het kleurgebruik vergelijkbaar en laat Oshima soms de sets er haast bewust nep uitzien, wat ook aan klassiekere cinema te koppelen valt.

Verder is het vooral een goedgeschreven drama, die bij vlagen ook grappig en zelfs een beetje spannend weet te worden. De acteurs zijn sterk. Aan Kitano moest ik even wennen in deze rol, maar het werkte. Verder vallen Takeda en Sakagami op in bijrollen.
4*

Ik denk dat dat toch ook voor een belangrijk deel op het conto van Ryuichi Sakamoto geschreven moet worden. Ik ben sowieso al erg fan van zijn scores en deze hoort dan ook nog tot het allerbeste dat hij heeft gedaan mijns inziens.

Het blijft een beetje aanklooien met samoeraifilms.

Nagisa Ôshima probeert zijn film te voorzien van een unieke invalshoek in het samoerai genre door te kiezen voor een taboe onder de samoerai: homoseksualiteit, maar omdat dit niet een van de meest belichte zaken in de film wereld is, had ik zo het idee dat de regisseur dit onderwerp koos om zijn film eens even op te leuken. Een misvatting van mij, aangezien er geen komische noten in deze film te vinden zijn, terwijl ik samoerai mensen met handtasjes om hun schouder voor de verandering best grappig zou vinden.

Kortom, ik had een soort van satire ( gehoopt ) verwacht op homoseksuele samoerai, terwijl het eigenlijk een doodgewoon drama is dat zich toevallig situeert ten tijden van het samoerai tijdperk. Ik vond het drama gedeelte niets voorstellen en de gevechten vond ik ook al vrij weinig om het lijf hebben. Verder kon ik er ook totaal niet bij wat men in godsnaam zag in de lijkbleke Ryuhei Matsuda. Een 2,5* voor enkele mooie plaatjes.

Toevallig? De samouraicode speelt een enorm belangrijke rol in het verhaal. Het is niet simpel opleuking of zo.

Sowieso wekt je recensie meer de indruk dat je inschatting vooraf fout was in plaats van de film.

Ik vond de film gewoon niet boeiend, mede dankzij maar zeker niet alleen door de verkeerde verwachtingen. Verder is de regisseur zich er uiteraard wel van bewust dat hij zijn film rondom de samoerai borduurt, daar waar ik had verwacht dat het thema homoseksualiteit er nog veel dikker bovenop zou liggen. Ik bedoel het woord toevallig in de zin dat de film eigenlijk vrij veel van een gewone samoerai film wegheeft. Op papier heet dit een bijzondere film te zijn, maar ik zag het er nauwelijks aan af.