Thunderbolt (1929)

Oude film . Niet plezierig om te kijken. langdradig

Thunderbolt start als een standaard misdaadmelodrama maar evolueert gaandeweg richting black comedy die garant staat voor anderhalf uur kijkplezier. De film bevat scenes (George Bancroft die vriendschap moet sluiten met een straathond) en karakters (George Bancroft als bandiet tout court en Tully Marshall als gevangenisdirecteur) die ik niet snel zal vergeten. Het stoort daarbij helemaal niet dat de nadruk vooral ligt op dialogen en er nagenoeg geen actiescenes zijn, wat je niet zou verwachten van een misdaadfilm. De dialogen zijn dan ook scherpzinnig (en geestig) genoeg om de kijker voor zich in te nemen.

Thunderbolt is de eerste geluidsfilm van Josef von Sternberg en is ook op dat vlak fascinerend. Zoals toen gebruikelijk zijn alle geluiden live opgenomen bij de mise-en-scene, inclusief orkest in The Black Cat joint, de gospelpianist en gospelkoortjes in de gevangenis. Er is dus geen track met begeleidende muziek - voor de sfeerschepping - zoals dat enkele jaren later standaard zou worden toegepast. Voor een moderne kijker geeft dat misschien een 'kaal' gevoel maar omdat het script van deze film sterk genoeg is, is het voor mij geen gemis. Visueel is de film degelijk geschoten zonder bijzondere uitschieters. Het experiment in deze film bevindt zich dan ook in de pionierende synchronisatie van beeld en geluiden, waarbij het geluid frequent gebruikt wordt om beelden te ondersteunen zonder dat de bron in beeld is (bvb. gospelkoortjes in de gevangenis, een stemmend orkest in The Black Cat op het moment dat de politie binnenvalt).

Deze Thunderbolt is een prima binnenkomer voor von Sternberg ten tijde van een revolutie in de film.

In juli uit op blu ray bij Indicator

Von Sternberg heeft een aantal mooie klassiekers op zijn naam staan, maar Thunderbolt reken ik daar toch niet toe, hoewel ik het voor een vroege geluidsfilm wel bovengemiddeld vind. Het verhaal neemt halverwege een vreemde wending als Thunderbolt de brave Bob in de dodencel weet te krijgen, ook nog eens in de cel tegenover de zijne, en dat vond ik toch allemaal net te ver gaan om geloofwaardig te blijven. Ook vond ik het tweede deel soms wat saai, al was de warden met zijn zelfmedelijden en wapperende vinger wel fijne comic relief.

Thunderbolt heeft als Sternberg's eerste geluidsfilm wel zeker zijn merits, is ook wat losser dan gebruikelijk in die tijd, zoals bijvoorbeeld de spontane stoeipartij met de moeder en de nachtclubscène laten zien. Die laatste vond ik sowieso de mooiste scène en knap opgebouwd bovendien, met een fijne wisselwerking tussen beeld en geluid. In eerste instantie hoor je de jazz-zangeres alleen terwijl Thunderbolt en Ritzie (schreef hier bijna "Lightfoot") zich terugtrekken, je ziet daarna de schaduw van de zangeres verschijnen op de deur, en vervolgens, door de blik van Thunderbolt zie je haar op het podium staan tot hij de deur dichtgooit waarmee ook het geluid wegsterft. Innovatieve cinema, maar een van de weinig stukjes dat ik echt verrast werd.