De Partizanen (1995)

In 1994 debuteerde Theu Boermans in de Nederlandse bioscopen met de film 1000 Rosen, over het leven in een grauwe industriestad diep in de provincie. Samen met zijn eigen theaterensemble De Trust had hij het toneelstuk waar de film op gebaseerd is al enkele keren opgevoerd. Dit keer waagde men zich samen aan een filmversie. 1000 Rosen werd zowel nationaal als internationaal met lof en prijzen overladen. De poging was geslaagd en men kon verder. Een volgende productie diende zich al snel aan toen Jan Blokker op de proppen kwam met het scenario voor de driedelige dramaserie De Partzianen, gesitueerd in het grauwe dorpje Baarlo, diep in Limburg anno 1944. Ook dit keer speelden enkele acteurs uit De Trust een aantal personages en nam Boermans de regie op zich en werd de serie zowel in het binnen- als buitenland gelauwerd. En terecht, want De Partizanen is een volwassen productie, die tot in de kleinste details perfect is uitgevoerd.

Op basis van ‘De Bospartizanen van Baarlo’ (Derix, 1980) en ‘Verzet: de 66 dagen van Baarlo’ (Hifwijk, 1982) schreef Jan Blokker een meeslepend relaas over de aangrijpende gebeurtenissen in Baarlo aan het eind van de oorlog. In de veronderstelling dat Nederland elk moment bevrijd zal worden, waagt een kleine verzetsgroep in Noord-Limburg zich aan een gedurfd avontuur. Overmand door overmoed ontwapenen ze meer dan dertig Duitse soldaten om deze vervolgens gevangen te houden in de schuur van de boerderij van een van de verzetslieden. Maar de geallieerden worden verslagen bij de Slag om Arnhem, de frontlinies worden immobiel gemaakt en De Partizanen belanden in een gevaarlijke situatie. De Duitsers krijgen lucht van de schuilplaats en uit nood vertrekt de groep samen met de gevangenen naar een geïmproviseerd kamp in het bos. Een gure herfst breekt aan. Een herfst die geen van hen ooit zal vergeten.

Op dezelfde wijze zoals Blokker het scenario van de succesvolle dramaserie Bij Nader Inzien (1991) construeerde, voorziet hij ook De Partizanen van een gelaagde en ingenieuze structuur. Vanuit het heden blikken verzetslieden en gevangenen van destijds terug op de onrustige periode die hun leven ingrijpend zou veranderen. De gebeurtenissen die zich in de herfst van 1944 hebben afgespeeld, worden vanuit het oogpunt van verschillende personages getoond. We zien als kijker dus niet objectief de feiten, maar telkens een gekleurde blik van wat er zich heeft afgespeeld. Door de memoires van iedereen naast elkaar te leggen is het aan de kijker zelf om deze tot een feitelijke reconstructie te vormen. Deze structuur zorgt ervoor dat de personages een grote mate van diepgang krijgen, omdat we inzicht krijgen in hun karakter – overdrijven ze bijvoorbeeld hun ‘heldendaden’ of niet? – en we het karakter van elk personage ook door de ogen van een ander personage leren kennen.

Dit zorgt ervoor dat je je als kijker sterk betrokken voelt bij datgene wat de hoofdpersonages meemaken. Doordat de karakters zo open en ‘eerlijk’ zijn, voelen alle handelingen als vanzelfsprekend aan. Ook zorgt deze constructie ervoor dat er een constante spanning aanwezig is; niet alleen in de situaties waarmee de verzetsgroep te maken krijgt – zo bevat de serie flink wat actie- en suspense-scènes –, maar ook in de zoektocht naar de motieven van de karakters zelf. Tel daarbij op dat de cast bestaat uit tal van bekwame acteurs en actrices die door Boermans zo geregisseerd zijn dat hun spel ingetogen en intens is, en er is voor de kijker geen ontsnappen meer aan. Opvallend is de constatering dat zowel tussen de jonge als de oude generatie acteurs eenzelfde fijne soort van chemie heerst; alsof we via flashbacks kijken naar authentieke opnamen uit de laatste oorlogsweken.

Deze belangrijke kracht van de serie mag zoals gezegd voor een groot deel worden toegeschreven aan de spelregie van Theu Boermans. Met zijn jarenlange ervaring als acteur weet hij het beste uit de cast naar boven te halen en het verhaal bovendien met verrassend veel flair, sfeer en engagement te verfilmen. De serie roept al snel vergelijkingen op met de beste werken van een aantal grote regisseurs of dure oorlogsproducies. Zo doet De Partzianen qua spel denken aan het werk van acteursregisseur Fons Rademakers, qua tempo en dynamiek – vooral van de actiescènes – aan het werk van Paul Verhoeven en qua sfeer aan het Amerikaanse oorlogsepos Band of Brothers. De authentieke art direction, voorzien van de meest prachtige decors, kleding en rekwisieten, brengen de laatste, bange oorlogsweken weer tot leven. Theo Bierkens legt dit alles oogstrelend vast en Lodewijk de Boer en Joan Berkhemer zorgen voor een sobere, effectieve muzikale ondersteuning.

Nu ook op DVD verkrijgbaar. Met als extra de documentairereeks 'Het Verborgen Front', over het verzet in Limburg. Aanrader!

Vanavond het eerste deel op Nederland 2 om 23.15 uur!

Ik zal er vanavond eens lekker voor gaan zitten, je hebt me in iedergeval benieuwt gemaakt. Mooi stukkie hoor

Wat een flutfilm. Het is zo jammer dat zo een prachtig en heroisch (ook nog wel komisch) verhaal door de makers om zeep is geholpen. Er zit geen greintje spanning en opbouw in de film en springt van de hak op de tak. Ook de interviews in de tegenwoordige tijd haalt je uit de film. Typisch Nederlands. Je hebt goud in handen en maakt er bagger van. Zonde, zonde en nog eens zonde

Springt van de hak op de tak? Zelden zo'n goed doordachte structuur gezien. Je hebt overigens alle delen gezien? (zondag werd enkel het eerste deel uitgezonden).

Dit is een bijzonder spannende mini-serie. Het acteerwerk van Huub Stapel is zeer goed. Het is een genot om deze acteur in zijn eigen dialect te horen spreken.