Paisà (1946)

Een fantastisch beeldende film, direct na het einde van de Tweede Wereldoorlog gemaakt. De zes verhalen vertellen het laatste deel van de Tweede Wereldoorlog voor Italië: vanaf 1943 kwamen de geallieerden het Zuiden (Sicillia) van Italië binnenvallen met bombardementen. In die tijd stond heel Italië op haar kop, omdat de koning in het Zuiden partij koos tegen Mussolini en vóór de geallieerden, terwijl Mussolini in het Noorden verder vocht met de Duitsers, als fascist tegen de antifascisten én tegen de geallieerden...

In het begin van de film (en dus in het zuiden van Italië) is de communicatie tussen de Amerikanen en de Italianen nog uiterst moeizaam, en de sfeer is nog redelijk rustig. Naarmate de film vordert spelen de scènes zich meer in het Noorden af. De spanning wordt opgebouwd, de Engelsen en Amerikanen trekken langzaam en met veel moeite op naar het Noorden, de Italianen vechten zelfs tegen elkaar (sommigen blijven trouw aan het fascisme, terwijl anderen kiezen voor de koning). Het laatste verhaal in de film speelt zich af in de Veneto, waar de sfeer extreem grimmig is en het er uiterst heftig aan toe gaat.

Telkens worden de Duitsers afgespiegeld als de slechteriken, terwijl de Italianen louter slachtoffers lijken van een wereldoorlog. Later zou dit beeld ook in Italië veel genuanceerder worden, en ik denk dat dat de reden is dat deze film vandaag de dag in ieder geval in Nederland niet te koop en moeilijk vindbaar is.

De beelden in de film zijn subliem. De acteurs zin totaal verschillend wat betreft het niveau (veel Amerikaanse soldaten bijvoorbeeld spelen afrgijselijk slecht) maar dat is tegelijk ook de charme van de film. De verhalen zijn prachtig, pakkend en men krijgt een goed besef van hoe er vlak na de oorlog over de oorlog (en de Duitsers!) gedacht werd.

Behoorlijke goede film weer van Rosselini dit. Niet zo goed als Roma, maar ook naar deze film heb ik toch redelijk geboeid zitten kijken.

Rossellini vertelt een verhaal in zes delen en dat werkt behoorlijk goed. Het zorgt voor een erg afwisselende film, die een redelijk constant niveau bevat. Alleen het vijfde verhaal met de priesters in het klooster vond ik serieus minder dan de andere verhalen. Voor de rest was het allemaal goed tot zeer goed.

Visueel is de film dik in orde. Rossellini schiet regelmatig mooie long shots en de stijl van de film oogt soms zelfs bijna documentaireachtig, wat de realiteit alleen maar ten goede komt. In elk verhaal komen Italianen Duitsers of Amerikanen tegen, want soms wel eens leidt tot verwarring door de verschillende talen. De film maakt soms behoorlijk wat indruk en gaf mij een goed beeld van hoe de Italianen op het eind van de oorlog ook hebben geleden. Ook hier lijkt de oorlog namelijk weer eens geen winnaars te kennen, maar alleen verliezers.

Verder laat de film ook het einde van het fascistische tijdperk in Italië zien. Aan de ene kant is het niets iets om vrolijk van te worden, maar aan de andere kant is het weer wel een mooi begin van iets nieuws.

Dikke 3,5*

In zes segmenten laat Roberto Rossellini de opmars van de geallieerden zien van Sicilië tot Venetië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een hele onderneming, die mij net zo heldhaftig lijkt als bijvoorbeeld een D-day en al die episodes daarna. Centraal in de zes delen staat het broederschap tussen de Amerikanen en de goede Italianen. Ook al is communicatie rottig (Niet alle Amerikanen spreken Italiaans, laat staan dat er veel Italianen vloeiend Engels spreken), toch vechten ze samen tegen het kwaad. Ik vond het op zich wel een aardig document geworden. Alle segmenten zijn van hetzelfde niveau, alleen was het niet heel diepgaand of indrukwekkend.