El Cielo, la Tierra, y la Lluvia (2008)

Hier was ik dus écht weg van. Zal voor veel mensen wel (natuurlijk) te traag zijn, te doelloos en misschien wat uitgekauwd, maar de sfeer en het ritme waren wat mij betreft subliem. Een film om je langzaam in te laten verdwijnen.

Dit heeft natuurlijk veel met de landschappen te maken en de manier waarop hiermee wordt omgegaan (deze deden mij verdacht Europees aan, moest direct aan Italië en Engeland denken, de ruige delen).

De personages lopen doorheen de film wat af, en zo ontvouwt er zich langzaam een toch mooi verhaal. Nergens wordt teveel uitleg gegeven, maar af en toe wordt wat losgelaten. Mooi, summier, klein. Cinematografisch was het wat zwaarder, veel donkere shots van landschappen of van interieurs. Ook een mooi spel met licht, mooie rijders en veel donkergroen van de wouden.

Het ritme van montage speelt hier ook een erg goede rol in, dat telkens naar zwart faden werkte erg goed.

Misschien voor sommigen te somber of te leeg. Ik heb met volle teugen genoten en vond het een zeer bijzondere en vooral fijne ervaring. Mensen die rondlopen, werken en vooral de rust zelve zijn en dat in een contemplatieve film. Mij heb je.

Ik ben vaak ook wel voor dit soort films te porren, maar bij mij werkte deze niet zo en juist mede door dat gefade, dat me irriteerde. Hoewel het bij mij minder misging begrijp ik een beetje het gevoel dat Mochizuki bij La Marea (die ik prachtig vond) had. Niet in het ritme van de film kunnen raken en daardoor de film constant kwijt zijn. En je aan dingen storen die net iets anders getimed mooi kunnen zijn.

2.5*

Het is inderdaad funest om bij zo een film als deze door het ritme mee te worden gezogen. Voor mij werkte het perfect en vond het mooi in het teken van de "ommetjes" staan, waar de regisseur het er hier over heeft:

Bron

Kan me er erg goed in vinden, en ik ging die uitnodiging dan ook met gespreide armen aan. Geweldig hoe José Luis Torres Leiva de kijker hier zijn eigen speelruimte geeft, maar toch langzaam maar zeker een verhaal weet te ontpoppen. Hij laat het kabbelen, maar weet toch een erg diepe indruk achter te laten. De scènes met de jagers deden me erg denken aan Japon, bijna monumentaal.

Jammer dat we waarschijnlijk nooit meer iets van de film gaan horen, en dat ik hem daarom nooit meer zal zien. Het is een wereld waar ik me graag nog eens in verlies.

Da's lang niet zeker. De film staat pas aan het begin van zijn festivalrun en die leverde in Rotterdam al een prijs op (die van de internationale critici) en daar wordt echt wel op gelet in het buitenland. Zou best eens een DVD van kunnen komen, ooit.

Tweede dag filmfestival en ik begon lekker vroeg in de ochtend. De Engelse naam van deze film is The Sky, the Earth and the Rain. Deze film tracht geen oplossing te geven aan de verhaallijnen die elkaar kruisen het kan alleen eindigen in het hoofd van de kijker. Nergens geeft de regisseur uitsluitsel over ook maar iets wat ik soms toch wel jammer vond. Want heeft Margha nou zelfmoord gepleegd of is ze gewoon weggelopen? Hij dwong mij letterlijk om na te denken en de verhaallijnen verder te trekken in me hoofd. De regisseur tracht stilte te creëren, rustige cinema, veel respect op te brengen voor de karakters die hij maakt. Hele lange shots van mensen en natuurbeelden, verwacht een totaal andere benadering dan een massaproduct uit Hollywood. Je wordt gedwongen jezelf vrij te maken van de rationele benadering die film lijkt te maken. Weinig woorden, veel beelden, lange shots, de regisseur laat naar mijn mening teveel over voor de kijker. Enige koers was welkom geweest toch geniet ik wel van stilerende cinema. De acteurs waren prima bezig, weinig woorden, de blikken in hun gezicht zeiden genoeg. Neem daarbij ook de soundtrack, de vele natuurbeelden, beelden van de lucht en van mensen. En ik werd lichtelijk gehypnotiseerd. Aangenaam prachtig hoewel de film waarschijnlijk later op de dag beter was geweest voor mij. Omdat ik er dan naar toe kon werken.

Na de film gaf de regisseur uit Chili nog wat uitleg dat behoorlijk verhelderend was. Of deze film een dvd-release krijgt weet ik niet wat ik wel weet is dat de film de prijs voor internationale critici kreeg in Rotterdam en dat zegt wel wat over deze film. Leuk weetje is het volgende twee films later zat ik naast de regisseur in de film Wonderfull Town.

Bovenstaande leden staan er om bekend trage films te waarderen en ik wordt er ook niet gauw door afgeschrikt maar het blijft mij allemaal net te veel op afstand en los zand. Natuurlijk schitterende langgerekte shots, natuur, rust etc.

De filmwereld valt(naast misschien allerlei andere denkbare scheidingen) grofweg in te delen in hen die vertrouwen op de kracht van het beeld(Bazin) en hen die uitgaan van de waarde van de montage(Eisenstein). José Luis Torres Leiva behoort duidelijk tot het eerste kamp. Er is in deze film eigenlijk niet of nauwelijks sprake van montage. Er is eerder sprake van shots die elkaar opvolgen(omdat dat nu eenmaal moet als er tijd verloopt), soms onderbroken door een zwart scherm of een fade to black. Geenzins ontstaat er een samenhang of is er een betekenis die de onderlinge shot overstijgt(in de zin van Eisensteins dialectische of intellectuele montage). De film is overigens niet echt non-narratief omdat er wel degelijk een opeenvolging van gebeurtenissen is. Bijvoorbeeld een overlijden, of het vinden van een nieuwe baan.

Deze stijl gebruikt de filmmaker denk ik omdat hij eerst en vooral geinteresseerd lijkt in het vangen van de karakteristieken en intensiteit van een omgeving. Of zoals hij zelf zegt: ''Dit is een film over het opgaan van de mens in zijn omgeving.' Soms is het een stilstaand shot, soms een gracieuze track. Het camerastandpunt, de camerabeweging en de duur van een shot lijken allen ingegeven door de behoefte van de regisseur om een bepaalde schoonheid van een omgeving te etaleren. De handelingen van een personage zijn eerder een aanleiding om een shot te laten beginnen dan dat ze zelf het onderwerp ervan vormen. Zo lopen personages soms het shot in en uit, waarna het shot nog enige tijd aanhoudt. De duur van het shot lijkt vooral intuitief bepaald, hetgeen soms nogal abrupte overgangen oplevert. Soms duurt een shot redelijk lang, maar andermaal is de essentie bijvoorbeeld al met een kort shot van een paar handen overgebracht. Ik begrijp denk ik een beetje wat Tarkovsky bedoelde in De verzegelde tijd, als hij stelt dat het ritme van een film ontstaat door de interne spanning van een shot(vrij vertaald). Deze manier van filmen is het diametraal tegenovergestelde van de Hollywoodstijl waarbij de narratie, geordend door causaliteit en gedreven door psychologische motivering, vooral eenduidig en functioneel is.

Overige kenmerken van de film zijn de natuurlijke omgevingen die baden in het prachtigste groene en bruine licht, terwijl de interieurs gevangen zijn in een mystiek gefilterd licht. Ook het geluid draagt bij aan het ontstaan van de filmisch omgeving, doordat het een offscreen omgeving suggereert. Aan het eind bestaat de film zelfs enkel nog uit het gekwaak van kikkers(en een aftiteling natuurlijk, maar die is non-diegetisch).

Ik wil absoluut nog veel meer van deze filmmaker zien. Hopelijk kan ik zijn nieuwe film Verano op het IFFR zien.

Hier een to-the-point bespreking.