Vergeef Me (2001)

Interessant, maar helaas slaagt de film - hoe graag ik dit ook zou willen - eigenlijk niet. Want raken doet de film me maar op één of twee momenten waarin Frisch wellicht net over die rand gaat van het acceptabele.
Het uitgangspunt en de gedachtegang van Frisch om deze film te maken spreekt me wel enorm aan, maar ik vraag me af of het ooit mogelijk een film te maken die over een grens gaat zoals Frisch het bedoelde. Eigenlijk gaat Frisch wel meerdere malen over een grens, maar doordat het vooral geklooi met de psyche van deze mensen is, komt het nimmer echt hard aan. Tot mijn grote spijt overigens...

2,5*

Al veel over gezegd volgens mij. Gelukkig maar, want projecten als deze verdienen wel wat aandacht, of deze nu positief of negatief is. Ik ken niet alle projecten en acties van Frisch, maar heb zijn naam meer dan een keer gehoord. Was al lang geïnteresseerd in Vergeef Me, en na lange tijd dan toch eindelijk gezien. Net als Gotti hierboven zegt, zeg ik; dit project slaagt maar voor een helft - want hoewel velen vallen over het lachend misbruiken van zwakke mensen, is het meeste toch niet zo shockerend als had gekund.

Frisch probeert in Vergeef Me openlijk over een grens van het acceptabele te gaan. In de opening zegt hij het walgelijk te vinden hoe gemakkelijk iedereen op t.v. aan de meest onsmakelijke dingen blootgesteld kan worden. "Ik ga ervoor zorgen dat dat nooit meer zal gebeuren", zo zegt hij tegen de camera. Helaas lijkt zijn eerste poging niet te slagen, daar dat project zelfs positieve, lovende reacties uit leek te lokken; Mensen leken zowaar respectvol te reageren op zijn manier waarop hij lichamelijk gehandicapten, junks en alcoholisten portretteerde. Halverwege stopt hij de film dan ook, en zegt nogmaals direct in de camera naar "nog extremere middelen" te grijpen.

Een publiek stroomt toe, neemt plaats op een stoel en kijkt naar een podium. Het resultaat naar zijn ultieme onderzoek naar het overschrijden van een grens zal hier een conclusie kennen. Zijn kritiek op de huidige televisiecultuur zal hier een antwoord krijgen. Dit keer geen publiek voor televisie waarin de toeschouwer een voyeur is van intieme waarheden van anderen in reality t.v. Hoelang zal deze toeschouwer een onschuldige gluurder blijven als deze er met zijn neus boven op zit?

Opnieuw zitten hier dezelfde junks en alcoholisten die eerder in Frisch zijn toneelstuk Jezus/Liefhebber (1998) speelden. Live kijken naar alles wat zij doen; drinken, pissen, roken, spuiten, kotsen, masturberen en dronken als zij zijn niet normaal op een stoel kunnen zitten. Een lang uitgesponnen slow-motion scène van een laveloze vrouw die wat zinnen van een stukje papier voorleest resulteert in gebrabbel en het langzaam in slaapvallen terwijl snot, kwijl en braaksel haar neus en mond uitdruppelen. Het publiek kijkt toe, de een met een glimlach, de ander met verbazing.

Zijn acteurs (slachtoffers) ondergaan vernederende behandelingen en opdrachten. Met het grootste gemak neemt hij ze mee in een toneelstukje dat hij opvoert. Niemand moet zijn acties prijzen, maar vernietigen, kwaad maken: "Het is verkeerd wat hij doet", zo meent hijzelf. En dat is het, walgelijk en pervers. Maar ik zeg op mijn beurt met het grootste gemak dat dit een directe verbeelding is van wat wij dagelijks op t.v. voorgeschoteld krijgen. Nu een keer niet verpakt in mooie kleurtjes, mooie vrouwtjes en leuke villa's.

Ik kan hier geen beoordeling aan spelden, maar een vorm van respect kan ik niet onbewogen laten. Frisch is niet de eerste die nadenkt over deze kwestie, wel een van de eerste die dit op een dergelijke controversiële manier aanpakt. Niet volledig geslaagd, maar onmogelijk om te negeren.

Zo als deze film kan Jiskefet het niet bedenken.

Vandaag herzien. Beklijft nu vele malen meer dan twee jaar geleden. Een van Neerlands meest interessante filmmakers...