A Passage to India (1984)

Kan mij nog vaag herinneren dat ik deze behoorlijk langdradig vond. Hou het op **

A Passage To India, een adaptatie van een roman uit '24 van de Britse schrijfster E.M. Forster, was één van de meest besproken prestigeprojecten van '84. Het verteld het persoonlijke verhaal van een jonge vrouw tegen een brede achtergrond van spanningen tussen Indiërs en hun Britse overheersers. Een groots project was het in ieder geval: ruim twee uur pellicule, knappe sfeertekening, fraaie kostuums en exotische decors. De Australische Judy Davis speelt een doorleefde rol en greep net naast de Oscar. A Passage To India werd trouwens voor in totaal tien Oscars genomineerd, waarvan er slechts twee werden verzilverd: voor de muziek van Jean-Michel Jarre en de vrouwelijke bijrol van Peggy Ashcroft. De mannelijke rollen zijn voor James Fox en Alec Guiness. Voor de in de adelstand verheven Sir David Lean betekende A Passage To India zijn comeback, veertien jaar na Ryan's Daughter. Het werd helaas zijn laatste film, een mooie afsluiter van een reeks stijlvolle langspelers waaronder kanjers als The Bridge On The River Kwai, Lawrence Of Arabia en Doctor Zhivago. Al komt de film qua aanpak wat gedateerd over, een aanrader is het zeker...

David Lean, een meester uit het historisch kader van de filmgeschiedenis en één van mijn favoriete regisseurs.

Deze film heb ik nog niet gezien, daarom staat het nu op mijn lijst

Brief Encounter gezien? Beetje een buitenbeentje van Lean, maar een geweldige film. Geen groots epos (en aan je stemmen te zien hou je daar juist wel van), maar toch zeker een aanrader.

Ik had veel meer verwacht van deze film, vandaar dat ie nogal tegen viel. Ik ken maar een paar films van Lean die enorm veel indruk bij mij hebben achtergelaten, met name 1 daarvan. Ik verwachte bij deze film een soortgelijk gevoel over te houden, maar dat is er helaas niet van gekomen. Het scenario en de loop van het verhaal vond ik vrij oninteressant, ondanks het klimaat waarin de film zich afspeelde. De rol die het 'Britse india' bekleede in deze film was vrij klein, en diende eigenlijk meer als een versiering van het (voor mij) een beetje achterhaalde script. Daartegenover staat dat het acteren wel weer van hoog niveau was en de cultuurverschillen/ historisch beeld goed werden weergeven, maar dat verbaast me ook niet bij deze regisseur. Natuurlijk ontbreken de bekende plaatjes en settings niet, maar hoe het verhaal zich ontpopt tot het einde was weinig betekend en is het levende bewijs dat David Lean zijn beste films al gemaakt had. 3*

Onderschatte film kennelijk.. mooi epos over rascisme en klasseverhouding tussen britten en indiers in koloniale tijd Lean's meesterwerk, prachtige acteurs ook!

Begin jij nou ook al?

Mooi gemaakt en sublieme vertolkingen van de rollen! Zowel die britse dame als haar "slachtoffer" worden prachtig gespeeld. Ik heb hier echt van zitten genieten.
Lawrence is nu juist een film die voor mij in oeverloze en vruchteloze traagheid verzand urenlang zie je niet veel meer dan uitgestrekte woestijn en wat mannen op kameel of te paard, slaapverwekkend.

Matige, en wat lang uitgesponnen film over India ten tijde van de Britse overheersing.
Goede acteerprestaties en prachtige locaties, maar het verhaal zat wat rommelig in elkaar en kon me totaal niet boeien.
Alleen het laatste uur is vrij goed, maar verder heb ik niet veel plezier beleefd aan deze prent.

Zo maken ze ze niet meer!

Je moet je overgeven aan het trage tempo en het feit dat dit geen actiefilm is. maar dan is dit een prachtige film.

David Lean weet als geen ander de natuur een volwaardig personage van de film te maken. Er zitten weer enkele briljante vondsten in. Zoals de scene in de rechtszaal, waar Adela vertelt dat iemand een lucifer aanstak in de grotten: je hoort het geluid van de lucifer al terwijl ze nog spreekt. Dit is een prachtige omkering van een soortgelijke scene uit een andere Lean film, Laurence of Arabië, waar Laurence een lucifer uitblaast en op het moment dat je verwacht de vlam te zien uitgaan, zie je de ondergaande zon in de woestijn.
Dan is er de scene waarin Mrs. Moore (Peggy Ashcroft) een vreselijke ervaring heeft gehad in de grotten, die haar aan haar sterfelijkheid doet denken en die overweldigende kracht van de natuur illustreert Lean door de maan angstaanjagend dichtbij te laten zien. Als je oog hebt voor dit soort dingen, is het een meesterwerk.

Echter, de bijna kinderlijke manier waarop de Indiërs, inclusief dr. Aziz worden neergezet, vehindert me er vijf sterren van te maken. Ik heb een documentaire gezien, waarin David Lean bezig is met de acteurs. Daarin zag je dat hij hen geen enkele ruimte laat voor een eigen interpretatie en dat zie ik als oorzaak van de bijna karikaturale acteerprestaties van de Indische personages. Soms kan een veeleisende regisseur te ver gaan.

De film is inderdaad gebaseerd op het gelijknamige boek van E.M. Forster, een (homoseksuele) man trouwens, geen schrijfster, zoals op dit forum wordt beweerd.

Na Lawrence of Arabia en, in mindere mate, Bridge on the river Kwai, had ik Lean redelijk hoog zitten als de regisseur van de fraaie, historische, epische films in een prachtige natuur-setting.
Bij Passage to India gaat het dan wat mij betreft mis. Het verhaal is een wat recht-toe, recht-aan verhaaltje over de Engelsen die zich vanuit hun arrogante superieuriteitsgevoel vervelend gedragen ten opzichte van de onderdrukte Indiers. Om het geheel wat houvast te geven wordt het recht/onrecht weerspiegeld in een rechtzaak tegen een vermeende verkrachter. Op zich nog niet zo veel mis mee. Maar de uitwerking, daar klapt de schaats om (geen idee of die uitdrukking bestaat, maar hij bevalt me!). Allereerst is er het matige tot slechte acteerwerk van veel van de rollen. Veel indiers (zelfs een indier in een belagrijke rol, vertolkt door een brit - hoe verzin je het!!!) staan, lijkt het voor de eerste keer voor een camera. Ook veel van de britten zijn schrijnend. Een voorbeeld daarvan vind ik die verloofde van Adela. Wat een houten klaas - in houding en in acteerwerk.
Dan de natuurshots. In 'Bridge' maar zeker in 'lawrence' bekroningen van de film die een prachtige plus vormen, die bijna hun eigen rol spelen in het verhaal. In deze film lijkt het er nu en dan een beetje bijgesleept om er nog wat episch van te maken. Het werkt gewoon niet.
En dan de nu en dan aan het belachelijke grenzende dialogen. In de rechtzaal bijvoorbeeld, waar de aanklager wel enorm geforceerd en overduidelijk statements van het slachtoffer tracht af te dwingen. De regisseur laat hier werkelijk alle reserves varen en de hele toestand begint daardoor onwerkelijk en ongeloogwaardig te worden.

Wat dan nog als positief overblijft: de beide vrouwelijke hoofdrollen vond ik goed vertolkt, alhoewel ik met Adela nooit echt aansluiting voel. En natuurlijk de aankleding van de film: decors, architectuur, kostuums. Het ziet er allemaal prachtig uit. Maar het redt de film niet.

Neuh - deze film was me door een vriend afgeraden en ik ben bang dat ik deze keer zeker naar hem had moeten luisteren.

Wat zou je zonder goede vrienden moeten

Ik vond dit nochtans zelf één van de beste epos-films van Lean (acteerwerk is me niet bijgebleven), al prefereer ik veruit zijn Britse werk van net na WOII, boven de epische dingen.

(en dat van die klapschaats is inderdaad geen Nederlands, maar er zit wat in, ja).

Dit is geen epos. Het is gebaseerd op het werk van E.M. Forster en eigenlijk best vergelijkbaar met de films van Merchant/Ivory.

In eerdere films als Doctor Zhivago en Ryan's Daughter liet Sir David Lean al zien dat hij een meester-verteller is. Ook met deze verfilming van Foster's boek toont hij opnieuw zijn vakmanschap. Een heel mooi, rechtlijnig verhaal over de cultuurverschillen tussen Europeanen en Indiërs, met de nadruk op het misplaatste superioriteitsgevoel van westerlingen.
Dean kan rekenen op een ijzersterke cast met als uitspringers Dame Peggy Ashcroft (hoe kan het ook anders), Victor Banerjee, Judy Davis en duvelstoejager Sir Alec Guinness. Ook de Oscar-winnende muziek van Maurice Jarre is heel erg mooi.
Net als bij de andere films van David Lean opnieuw een lange zit, maar de tijd vliegt. Liefhebbers van een goed boek, zullen deze film zeker appreciëren.

Slechte film:

het contrast tussen Engelsen (good Lord!) en Indiërs is bijzonder clichématig en geforceerd neergezet. Acteerwerk van "Aziz" vond ik werkelijk nergens op lijken, en Judy Davis (die in "Husbands and wives" overigens briljant acteerde) viel me ook wat tegen. De in dit kader uiteraard broodnodige mystiek die er hier en daar in gegooid werd kwam ook totaal niet uit de verf. Ik kan nog wel even doorgaan, maar dit was gewoon zwaar matig, eens kijken of ik morgen nog de, ahum, "zinderende" rechtbankscène kan uitzitten...

Voor een goede benadering van exact hetzelfde thema wil ik dringend verwijzen naar de schitterende miniserie "the jewel in the crown" (met dezelfde P. Ashcroft en A. Malik in véél sterkere rollen): een meesterwerk, maar wel een (nóg) langere zit. Overigens op deze site helaas nog niet geplaatst. Nogmaals: hetzelfde thema, maar oneindig veel beter uitgewerkt en weergegeven.

IMDb - The Jewel in the Crown (TV mini-series 1984)



.