Andrey Rublyov (1966)

Visuele poëzie.

Eindelijk dan gezien. Mijn eerste Tarkovsky en ik vind het eigenlijk een van de moeilijkste films die ik heb gezien, maar tegelijk ook een zeer toegankelijke film.

Het eerst wat bij me opviel bij ''Andrey Rublyov'' is dat hoezeer Tarkovsky de natuurlijke elementen bemint (regen, vuur, water) waar ik veel bewondering voor heb. Niet tot het zorgvuldigst gedetailleerd overigens. Ten tweede was de film visueel dik in orde. Een na andere prachtig maar vooral indrukwekkende shot. De belichting en cinematografie daar op tegen wat minder. Het verhaal wordt simpel maar erg symbolisch verteld. De gebeurtenissen en beelden vliegen zo je voorbij. Ongetwijfeld is me veel symboliek voorbij gegaan, maar wat ik mee heb gekregen sprak me behoorlijk aan. Ik kan me 1,2,3 ook geen andere film indenken die zo nodig toe is aan een herziening. Wellicht komt de film bij wijlen te spiritualistisch en symbolistisch over. Tarkovsky laat veel ruimte over voor interpretatie. Hij zet de kijker aan het denken zonder dat ie daarbij de focus of het niet-lineair uit het oog verliest. Het is maar goed dat de film minder leunt op oorlog-elementen. De hele gebeurtenis met de mongolen kon me volstrekt niet boeien. Past totaal niet in het plaatje van de film. Zo ook paar lichte aspecten die mij niet konden bekoren en me weerhouden om hier voorlopig een meesterwerk van inzien.

Toch een uitstekende film die vermoedelijk epische en rijker zal worden met iedere kijkbeurt.

Een film waar stevig zitvlees een vereiste is! Ik kon het allemaal wel goed waarderen, maar zou Andrey Rublyov niet gauw nog een keer opzetten.

Al die artistieke, religieuze en filosofische beslommeringen zijn voor mij eerlijk gezegd zware kost. "Stalker" vond ik persoonlijk meer toegankelijk. Ik denk dat ik die film nog eens opnieuw zou moeten bekijken vooraleer ik een definitief oordeel geef. Louter op subjectief gevoel van kijkerervaring geef ik hem voor de eerste keer *2,5*.

Opmerkelijk dat je Stalker meer toegankelijk vond. Die film wordt juist gezien als de minst toegankelijke film van Tarkovsky (en Andrei Rublyov als de één van de meest toegankelijke).

Misschien komt het door de episodische vertelling en de passieve causal agent in Andrei Rublyov. In Stalker is er veel meer focus.

Maar als je de beslommeringen waaraan je refereert naast je neer legt, dan nog is Andrei Rublyov (althans wat mij betreft) een fantastische ervaring. Ingmar Bergman bijvoorbeeld, de eerste keer dat hij deze film zag was er geen ondertiteling, maar toch vond hij het meteen de beste film die hij ooit zag.

Huh, ik dacht dat Stalker in de kringen juist als Tarkovski´s meest toegankelijke film wordt gezien.

Ik vind zowel Stalker als Andrei Rublyov best toegankelijk. Van de vier films van Tarkovsky die ik heb gezien, vind ik eigenlijk alleen Zerkalo wat lastig te volgen. Maar die werd bij een tweede kijkbeurt gelukkig wel een stuk makkelijker om te begrijpen.

In die uitspraak kan ik volledig inkomen.

Een lange zit die echter wel de moeite waard is!

De 3e film van Tarkovsky, na Zerkalo en Stalker, die ik gezien heb en gelukkig wat toegankelijker dan Zerkalo en vergelijkbaar met Stalker. Stalker vind ik echter wel de beste film van de drie.

Qua beeldenpracht is er weinig op deze film aan te merken. Erg mooi camerawerk, met vaak erg mooie beelden, wat enkele zeer mooie scènes oplevert. De film is verder opgedeeld in een aantal segmenten en vooral het tweede gedeelte van de film was erg boeiend. De aanval was een stukje erg mooie cinema en deed mij af en toe een beetje denken aan Kurosawa. Zou Tarkovsky misschien een klein beetje door hem geïnspireerd zijn voor dit segment? Verder vond ik het maken van de klok erg mooi om te volgen. Uiteindelijk lukt het om de klok te maken en de emoties die daarna volgen zijn heftig om te zien.

Naast de twee genoemde segmenten, bevat de film ook wat mindere segmenten met een hoop filosofisch gepraat, waar soms best goede dialoog in zit, maar wat niet altijd even interessant was om te volgen. Sowieso heeft de film tussendoor wel wat mindere stukken, maar gelukkig weten de prachtige beelden dit vaak weer goed te maken.

Het einde vond ik dan weer jammer. Die schilderijen met ondersteunende muziek zullen ongetwijfeld een bedoeling hebben, maar voor mij was het echter een matige afsluiting van een bij vlagen zeer boeiende film.

3,5*

Tarkovsky maakt opnieuw een indrukwekkende film enkel kon ik er nu minder mee dan met Stalker.

Veel filosofie in een film steken vind ik altijd wel boeiend. Tarkovsky brengt hier zijn visie op kunst en het geloof, dingen waarmee ik dan weer minder kan. Maar het is mooi overgebracht.

Tarkovsky weet hoe hij een film moet brengen: Stijvol camerawerk, geluid is een immense toevoeging op de beelden, van simpele dingen maakt hij iets moois (rook, water, regen). Alles zorgt voor een aparte sfeer. Mijn diepste respect voor dat.
De setting (Een tijdreis naar 1408 ) was voor mij minder boeiend maar dat heeft meer met mijn persoonlijke smaak te maken. Maar als een regisseur dit door het verhaal en cinematografie goed houdt is er geen enkel probleem.

Jammer dat Tarkovsky nooit geen boek heeft geschreven a la 'Hoe houd ik een film 3 uur lang boeiend'. Zouden veel regisseurs nog wat aan gehad hebben.

****

Beetje zware zit. De film heeft zijn sterke momenten, met name de aanval mag er zijn, alhoewel het maken van de bel ook zeer interessant is. Voor de rest moet de film het voor mij wel echt hebben van het camerawerk, wat net als in Stalker schitterend is. De opzet van verschillende episodes, vaak met zwaar aanwezige filosofische en symbolische lading, is lastig om in te komen en dat zorgde er toch voor dat het voor mij allemaal wat afstandelijk bleef.

Weer een uitermate mooie Tarkovsky.

Komt wel een beetje moeizaam op gang, het eerste stuk draait misschien net iets te veel om de introductie en de dialogen worden net iets te lang vastgehouden. Pas het tweede stuk imponeerde bij mij echt. Tarkovsky weet weer op onnavolgbare wijze beelden te tonen, met een zwaar verhaal en een veelvoud van prachtige scenes. De vraagstukken over kunst en geloof in dat tijdsbeeld zijn interessant, alleen een beetje afstandelijk nog. In ieder geval typisch Tarkovski natuurlijk dat niet direct elke betekenis helder is.

De Overval en vooral ook het klokkenmaken zijn geweldige hoofdstukken, en Tarkovsky krijgt het ook hier voor elkaar water geweldig te laten klinken en er nog beter te laten uit zien. Daar komt misschien wel mijn grootste fascinatie voor zijn werk vandaan.

Moeilijke film dus, maar ook gewoon erg mooi, vooral het tweede deel. 4*

Ik heb nog nooit iets gezien dat de manier waarop deze film in beeld gebracht is op esthetisch vlak benadert. Met mijn verstand kan ik er nauwelijks bij. Door middel van prachtige, trage bewegingen en extreem lange shots geeft Tarkovski op de een of andere manier zelfs de simpelste zaken een haast poëtische schoonheid. Die massale gevechtsscènes heb ik nog nooit zo gedetailleerd gefilmd zien worden als in deze film. Tegenwoordig, door het gebruik van digitale animatie in films als 'Lord of the Rings', vergeten veel mensen hoeveel moeite en tijd er in zo'n scène kruipt, maar ik kan je verzekeren dat zoiets niet meevalt.
De kruisiging van Christus, het heidense ritueel en het einde zijn wat mij betreft de hoogtepunten in de film. Dat zijn dan ook de de scènes zonder dialoog, scènes die puur op het visuele en het auditieve steunen. Want eerlijk is eerlijk, de dialogen vergen soms wat teveel van de kijker. Deze duren meestal ontzettend lang en gaan over de zwaarste onderwerpen. Daarbij is het personage dat aan het woord is vaak buiten beeld, wat het er niet bepaald makkelijker op maakt om het gesprek te volgen.
Tarkovski is geen makkelijk regisseur. Zijn films zijn moeilijk toegankelijk, maar ze verdienen bekeken te worden. Er zijn immers maar weinig cineasten die het medium zo goed beheersen én zoveel belangrijks te zeggen hebben - in het geval van deze film vooral over de kunstenaar en zijn kunstwerk.
'Andrej Rublyov' is geen film die je voor je plezier opzet en het is moeilijk om door sommige stukken heen te komen, maar je kan ontzettend veel voor je inspanningen terugkrijgen.

Deze film deze week weer eens herzien. Ik heb het wel verdeeld over twee dagen, want het kostte me nogal moeite constant de aandacht er bij te houden want de film duurde best wel lang en niet elk hoofdstuk was even boeiend. Visueel was deze film dik in orde. Het liet een mooi en ik denk ook wel geloofwaardig beeld zien van het Rusland in de Middeleeuwen. Ik moest aan de wintertaferelen met al die paarden en mensen nog al eens denken aan de schilderijen van Pieter Breughel en bij de overval van het stadje door de Tataren werd ik herinnerd aan de scène in de film "Come and See" van Klimov waarbij een SS eenheid een dorp in Wit-Rusland overviel en de bewoners in een kerk bijeendreef. De overgang op het eind naar kleur vond ik trouwens zeer goed gevonden, want we mogen er natuurlijk wel van uitgaan dat Andrei Rublev de iconen niet in zwart/wit schilderde.
Kort samengevat; Andrei Rublev zie ik als een zeer goede film van Tarkovski die het bekijken meer dan waard is maar wel veel geduld vereist van de kijker.

4,0*

ik had het absoluut niet verwacht, maar eerlijk gezegd viel Andrey Rublyov mij gigantisch tegen. Na het fenomenale Stalker had Tarkovsky flink wat good-will bij me opgebouwd. Het vreemde is dat wat bij mij werkte bij Stalker, niet werkte bij Rublyov. Voor de duidelijkheid: dit een een geweldige geschoten film. Tarkovsky's camerawerk en belichting behoren tot het beste uit de filmwereld en Rublyov is absoluut geen uitzondering. Het oog voor detail voor die periode is ook ongekend en ik hou ook wel van het donkere, koude en modderige van deze setting.

Maar waar Stalker voor mij alleen al leek te werken door beeld en geluid alleen, ging dat niet op voor Rublyov. Waarschijnlijk omdat deze film niet constant zo mooi is, meer onderbrekingen heeft voor wat conventioneler geschoten dialogen en zo, al valt dat eigenlijk nog wel mee.

Het feit is vooral dat ik nooit echt in de geest van de film kwam, iets wat bij Stalker toch wel snel gebeurde. ik snap Andrei Rublyov wel, maar vond het desondanks geen boeiende ervaring. Ik voelde niets bij wat er op het scherm gebeurde, met uitzondering van de openingsscène en de sommige momenten van het proces van het maken van de grote bel. De rest trok echter ijskoud aan me voorbij en zelfs die grote slachting trekt me maar matig mijn interesse.

Ik kan er moeilijk mijn vinger op leggen hoe dit kan. Thema's over de schepping en betekenis van kunst boeien mij zeer en hoewel ik Rublyovs schilderwerk zelf niet echt mooi vind (zie het laatste kwartier), is er genoeg potentie om Tarkovsky's spirituele filmstijl te combineren met een sterk portret van een kunstenaar en de omgeving die hem beïnvloedde. Toch vond ik het geheel eigenlijk vooral enorm saai. Is het 't fragmentatische karakter? Is het de nogal blanco spelende Anatoli Solonitsyn? Zijn het de wat oninteressant geschreven dialogen? Is het tempo te laag? Wellicht is de combinatie van dit alles, want veel van die dingen werkte bij mij wel in andere films. Andrei Rublyov viel voor mij vooral te beschrijven als een lange kijkervaring. Een erg lange kijkervaring. Geen slechte film per se en ik zie de aantrekkingskracht voor andere mensen wel, maar mij kon het nauwelijks minder interesseren.
2*

M'n derde Tarkovsky en de beste man maakt het de achteloze kijker wederom niet makkelijk. Tijdsbeeld en filosofische overdenkingen kon ik wel waarderen, enkele gestileerde shots ook wel, maar het fragmentarische verhaal weet de aandacht er lang niet altijd bij te houden. De titelfiguur doet er gek genoeg in deze film eigenlijk niet zo veel toe, we zien ook niet hoe hij nu precies tot zijn meesterwerk is gekomen.

3*.

Pff. Zo, heb de volledige 206 minuten durende versie van Andrei Rublev er op zitten, en ja hoor, het was een zware zit. Wel een zeer interessante op meerdere vlakken, maar ik kon deze film zeker niet moeiteloos uitkijken. Dan nog is deze film inhoudelijk, met de filosofische dialogen vrij meesterlijk. Ik ben niet echt een fan van dialoog gerichte films (Stalker vond ik dan ook stukken beter), en echt 'leuk' om ernaar te kijken vond ik het ook niet, maar je hoeft geen kenner te zijn om te weten dat deze dialogen van hoge kwaliteit zijn. Ook de vormgeving is goed, met de uitstekende setting. Maar toch kon ik er de aandacht amper bijhouden, want de film voelt nogal afstandelijk aan. Ik zat er nooit echt in, met uitzondering van enkele memorabele scènes (de kruisiging van Jezus e.d.). Toch kan ik een film als dit zeer goed waarderen, de reden hiervoor is eerder in mijn mening gezegd.

Vind je dit dan een dialooggerichte film?

Ik vind het trouwens een raar berichtje. Eerst kan je er "de aandacht amper bijhouden" en "zat je er nooit echt in", even later kan je het "heel goed waarderen".

Nou ja, als ik er bij ga stilstaan zijn er inderdaad enkele scènes zonder dialogen... Hier moet ik je wel gelijk geven dat de film niet propvol zit met dialogen.
Ik kan het goed waarderen door:

Oké, da's duidelijk.

Heb 'Andrej Roebeljov' helaas ervaren als "alweer een hermetische Tarkovsky", waarbij ik vaak het gevoel had niet meer te kunnen bijbenen. Cinematografisch zonder meer een parel, maar qua inleving bleef ik haperen. Zonde.

Geleend van school.. Ik ben benieuwd .. Zware film aan de reacties te zien.

Vrij sterke film eigenlijk. Inderdaad toegankelijker dan Stalker. Heeft voornamelijk te maken met het scenario dat iets interessanter is.

Eindelijk deze Tarkovsky gezien, het was alweer een tijdje geleden dat ik één van hem zag.

Hoewel het verhaal (en veel dialogen) me totaal niet kon(den) interesseren, viel de speelduur best mee. Daar zorgden de beelden en het feilloze camerawerk voor. Het plaatje dat wordt neergezet is gewoon sterk, gedetailleerd en uiterst verzorgd.

2.5*

Waarom dan zo'n laag cijfer ?

Ik ben een beetje wantrouwig ten opzichte van Tarkovsky's eigen uitspraak dat hij de 185 minuten versie prefereerde. Het deel dat de Tataren de stad aanvallen is compleet verknipt en gecensureerd. Ik heb eerst de volledige versie gezien (een jaar terug) en nu de 185 omdat die op blu ray is. Ik kan niet anders dan vermoeden dat Tarkovsky zijn uitspraken heeft gedaan onder druk van het regime, want ik kan echt niet geloven dat hij tevreden is over dat deel ten opzichte van het origineel. Verder heb ik niet echt een scene of shot gemist in de korte versie, hoewel sommige delen inderdaad korter aanvoelden dan ik ze me herinnerde.

Ik ben wel weer compleet overrompeld geraakt door het afsluitende deel. Deze film staat weliswaar niet op de eerste plek, vooralsnog, maar dat stuk is voor mij het meest perfecte stukje cinema ooit gemaakt.

Ik kan ieder geval iedereen aanraden de langste versie te zien, jammer dat die nog niet op blu ray is (voor zover ik weet).