L'Intrus (2004)

Dit vond ik een grote tegenvaller. Ik ben namelijk wel een liefhebber van Claire Denis. Hoewel ik nog nooit een volledig sterke film van haar heb gezien, vind ik alle films die ik van haar zag bijzonder, om hun pure beeldende kracht.

En ook L'Intrus werd weer aangekondigd als een film die met mystieke beelden heel veel zou vertellen. Maar dat heb ik gemist. Mijn favoriete filmcritica Dana Linssen vergeleek de film met Pola X, maar voor mij gaat die parallel niet op. In Pola X is niet alleen ieder shot een lust voor het oog, maar riep ieder beeld ook en sfeer op en vertelde het een verhaal op zich. Daar bleef ik door gefascineerd. Dat miste ik vaak in L'Intrus: veel mooi plaatjes, maar slechts soms werd ik erdoor geraakt.

Jammer, maar ik kijk evengoed weer uit naar Denis' volgende film!

Zoals ik de afgelopen week wel vaker zeg; een film die bijzonder sterk begint, met close-ups die de personages voorzichtig aftasten en zo voor een lekker intiem sfeertje zorgen, maar gaandeweg raakt zo'n film het spoor bijster. Als het hoofdpersonage op reis gaat wordt hij plotsklaps vergeten en eindigt de eens zo veelbelovende film in een verzameling vakantiekiekjes zonder spanningsboog.

Ik stel mijn oordeel een beetje bij. De film heeft een sterkere indruk nagelaten dan ik toen had vermoed. Alleen de kop van de hoofdpersoon al roept beelden en sferen uit de film weer op. Ik verhoog mijn stem van 2,0 naar 3,0 * en wil hem toch nog graag herzien.

Dat is je geraden! Sterke, cryptische film die een hoop puzzelstukjes door de kijker laat neerleggen. De cinematografie vind ik ijzersterk, net als de soundtrack (fecit Stuart Staples van Tindersticks) die nog weken door mijn kop bleef spoken. 4/5

Vreemde eend die Denis,

Intrus `L begint.

Personages lopen wat rond in de vrije natuur en doen zich tegoed aan het zichtbaar verfrissende water en aan elkaar. Er worden enkele dorpsperikelen doorlopen, maar nooit volgens een bepaalde chronologie.

Een inluiding van een nieuw schip, wordt gevierd compleet met fles en bijhorende slierten en vlaggetjes. De hoofdpersoon staat er maar wat beteuterd bij, nergens maar een greintje blijheid of voldaanheid te bespeuren. Een gevoel van leegte overheerste bij mij. Gelijk ook een beetje tekenend voor deze film. De man in deze film is geen sympathiekeling, meer iemand die graag op zichzelf is. Op zich geen probleem ware het niet dat zijn personage echt niks losmaakt, charismaloos en gespeend van elk mysterieus tintje loopt hij wat rond. Stille wateren hebben diepen gronden gaat hier niet op.

Achter de beelden zal ongetwijfeld symboliek steken of anders een metafoor voor een gemoedstoestand maar ik kon het er niet uit halen. Daar waar Beau Travail over vele prachtige shots bezit en een constante onderhuidse spanning met zich meedraagt is het hier visueel vaak behelpen en zo spannend als een hibiscus stek die wacht tot hij kan gaan bloeien.

De soundtrack zij het nogal eenzijdig is overigens wel een sterk punt van de film. Maar als je die monteert onder een scène waarbij geen enkele spanningsboog zit komt het op mij over om door middel van geluidseffecten het een en ander te camoufleren. Want, er gebeurt helemaal niets interessants. Ook veel herhalingen van zetten, bv. de auditiescène die maar door blijft gaan, terwijl nauwelijks doordrongen is waar men mee bezig is en waarvoor men zich moet presenteren/verantwoorden. Cryptische puzzel, leuk maar dan wel als de ene na de andere scène boeit, iets waarbij hier de vlieger niet opgaat. Een ronduit vervelende film rondom een man met wie ik niks kon beginnen, lelijk geschoten omdat elke vorm van een interpretatie de grond in wordt geboord door het ontbreken van dromerige, hypnotiserende shots en kleurenpracht. Veel te normale beelden om bij weg te dromen. Ook de enige houvast in een verhaal waarbij er nooit duidelijke ontwikkelingen gaande zijn en waarbij ik nergens sympathie voor wat dan ook voelde.

Op een paar prachtige plaatjes van een turkoise kleurende zee en de camera die dicht op de huid zit van rennende honden die je wat doen duizelen nergens echt mooi. 1,5*

Jammer dat de film je niet beviel. Ik hoop niet dat je Denis nu al opgeeft

Ik zal proberen iets van mijn gevoel hierover te duiden. Misschien dat het je verder helpt. Ik geef toe dat het niet eenvoudig is deze harde noot van Denis te kraken. Toen ik de film voor het eerst zag heb ik er met mijn Denis-vrienden ook veel discussie over gehad: ”Was dit niet een tegenvaller, na al die prachtige films?” Mijn antwoord: nee!

Maar goed, je geeft aan dat je niet met de hoofdpersoon uit de voeten kon. Da’s belangrijk, daar kan ik je niet verder mee helpen. Ik vind het juist een enorm herkenbaar (weliswaar onsympathiek) mens. Zo’n bonkig natuurmens. Ik weet niet of al die rare dames (zowel Golubyeva als Dalle maken het heel bont in de film) wel échte personages zijn of dat het donkere afspiegelingen zijn van het verwoeste leven dat deze einzelgänger heeft achtergelaten. Stille wateren hebben juist wél diepe gronden.

Je gaat in je stuk volledig voorbij aan het uitgangspunt van de film. Heb je nagedacht over de titel? L’Intrus (de indringer). Wat ook opvallend is dat je de stijlbreuk in de film halverwege helemaal niet noemt. Dat was bij mijn eerste viewing hét onderwerp van gesprek. Het eerste deel is waanzinnig, mysterieus, beklemmend etc (ik vond de beelden juist wél tintelend, zwanger van onheil, maar goed dat kan ook mijn blinde adoratie van Denis & Godard (DoP) zijn). Het tweede deel in (eerst) Korea, later Tahiti is totaal anders. In stijl, toon, cameravoering etc…

Wat is er gebeurd? Hij heeft een (illegale) harttransplantatie ondergaan. In het eerste deel is hij afstandelijk, nors en daarna opener, op zoek naar zijn roots, naar aansluiting.

Wat Denis aan de kaak heeft willen stellen (ze vertelde dat ze een kort essay van Jean-Luc Nancy als grondslag voor de film heeft gebruikt) is de functie van het hart. Iedereen zegt altijd dat je iets met je hart moet doen, met gevoel, je ziel. Wat betekent het als je een andere hart krijgt? Wordt je dan een ander mens ook al blijft de buitenkant hetzelfde? Krijg je een ander gevoel, een andere ziel? Maar de 'duistere kanten' van vroeger laten m niet los en achtervolgen hem tot diep, diep in de wouden. Wel erg symbolisch, niet?

Ik vind dat ze daar wonderwel in geslaagd is. L’Intrus is onderhuids bij mij binnen gekomen en dat uitgangspunt van die andere ziel heeft mij niet meer losgelaten.



Je begrijpt, ik heb het totaal anders ervaren…



Inderdaad, en daarom is ze zo ongelofelijk fijne regisseur!

Ik ben eigenlijk nu twee jaar later nog steeds van mijn stuk van deze film.

Nee hoor. Met Beau Travail heeft ze wel wat krediet opgebouwd.



Op zich hoeft mijn sympathie ook niet altijd uit te gaan naar personages om een film goed te bevinden. Het zat hem er vooral in dat ik nauwelijks affiniteit met de hoofdpersoon verkreeg. Als ik van een hoofdpersoon geen hoogte krijg, voegt het wat mysterieus toe. Hier vond ik hem er de hele film wat bijlopen als een grijze muis. In het begin was het nog wel apart, een man die wat rondloopt en zwemt maar al gauw werden dit nietszeggende herhalende beelden veelal gespaard van esthetisch/technisch vernuft of emotionele betekenis.



De indringer suggereert voor mij dat er iets spannends gaat gebeuren. Daarom is het ontbreken van een spanningsboog jammer. De beelden zijn nooit onheilspellend,wellicht dat het daar mee te maken had.

Er zit inderdaad een wending in de film. Maar daar kon ik ook weinig mee. Soms een keer een mooi contrast, de turkoise zee die weerkaatst tegen dat huisje of tegen het strand. Maar veelal teveel van hetzelfde, misschien had Denis er beter voor gekozen om wat meer natuurscènes in te passen. Die brachten zeker in het begin van de film en later nog een beetje vervreemding en dus bijna een onbehaaglijk gevoel teweeg. Maar vooral de gesprekken die binnenshuis werden gevoerd waren dodelijk saai doordat ik er niks bij voelde.



Inderdaad, zoals ik al zei de film zal vast vol van symboliek zitten. Ik kon het er echter niet uithalen. Wel een aardige theorie trouwens. Er valt wel het een en ander te plaatsen nu. Alleen haal ik het liever zelf uit de beelden. Zoals bij een film van Lynch, daar word ik naar een vaak intrigerende, onheilspellende wereld meegevoerd. Daar ontbrak het hier dus aan. Wellicht ook doordat de personages, ook de vrouwelijke, weinig tot de verbeelding spraken.



Wat komt een beetje in de beurt van Beau Travail, qua visuele stijl? Ik wil nog wel eens een keer een film van Denis proberen.

Een mysterieuze film over identiteit. Anders dan bij sommige andere films (die van Weerasethakul bijvoorbeeld) die ook films maakt die ik niet helemaal doorheb, had ik bij Líntrus wat meer moeite om het plot wat meer los te laten. Dat zat me bij deze eerste keer kijken toch wel in de weg en maakte de film wat afstandelijk. Ik vond de film wel erg boeiend, sterker nog, hij vloog om voor mijn gevoel.

Ik kan me erg vinden in de interpretatie van Mochizuki, dat waren de conclusies die ik ook had getrokken. In het tweede deel lijkt zijn nogal dynamische gevoelsleven tot stilstand gekomen. De cameravoering wordt veel rustiger. Veel minder close ups. We zien beelden die afwisselend heden, verleden en dromen zijn en heeft hij nou uiteindelijk het hart van zijn eigen zoon gekregen?

Maar ik heb dus nog meer kijkbeurten nodig.

Vandaar voor nu een 3.5*

Onmogelijk om hier iets steekhoudends over te schrijven. Heb er genoeg over gelezen, ook van Denis zelf, maar ik kan me van het zien van de film nu al weinig coherents herinneren. Ervaren als heel fysieke film met geweldige montage/cinematografie, die zonder dat het willekeurig wordt geheel onder je huid kruipt en heden en verleden tot één smelt. En dat is al genoeg als ontroerende portrettering van een bonkige, stugge, maar heel herkenbare en fascinerende protagonist. Poëtische cinema van het zuiverste water. Moeilijk beoordeelbaar, want ergens diep voel ik nog wat reserve. Zit dus niets anders op dan heel lang blijven tobben, dromen en misschien nog eens bekijken. Denis weet in ieder geval wel werkelijk unieke, organische, ademende cinema te maken.