In einem Jahr mit 13 Monden (1978)

Wellicht de beste film van Rainer Werner Fassbinder. De film staat bol van de surrealistische, macabere en poëtische scenes die een beeld schetsen van het verscheurde leven van Erwin/Elvira. Bij elke ontmoeting in haar zoektocht naar steun stuit ze weer op onbegrip en raakt steeds verder in een isolement. Dankzij een voortreffelijke cinematografie wordt dit prachtig in beeld gebracht en laat de film een indringende indruk achter. ****½

Bijzonder slaapverwekkende bedoening. Fassbinder is een regisseur dat uit het theater wereldje komt en dat is duidelijk te merken. Er wil veel te veel gezegd worden in een te kort tijdsbestek en wanneer dat op een uiterst monotone, weinig pakkende en vaak amateuristische manier gebeurt is dat funest voor een film, helemaal als er audiovisueel weinig te beleven valt. Eerste 30 minuten boeiden mij wel en de scene waarin die kerel zich ophangt zijn mooi gefilmd maar ik denk dat een tweede kijkbeurt niet snel zal komen. Fassbinder had me overtuigd met Angst Essen Seele Auf, zijn eerste film die ik gezien heb maar sindsdien is het alleen kommer en kwel.
2*

Het kon me niet boeien. Ik was nieuwsgierig geworden om iets te gaan kijken van Fassbinder. Verhaal en acteren ..mwahh. niet super.

De eerste Fassbinder die mij weet te pakken.

Voor een groot deel tenminste, er zaten ook een paar stukken in die me wisten te vervelen. Dat maakt in dit geval niet eens zo heel veel uit. Geen idee wat er allemaal door Fassbinder heen ging toen hij dit maakte, maar ik vind het een vrij bizarre film eigenlijk. Niet zozeer bevreemdend of onbegrijpelijk, maar het geheel heeft iets merkwaardigs. Enerzijds ziet alles er gewoon uit en wordt er cinematografisch niets bijzonders gedaan, anderzijds bevat het verhaal een ongewone hoofdpersoon, die toch allemaal opmerkelijke types ontmoet. Daar worden vervolgens ook nog eens erg onnatuurlijke dialogen en voice-overs aan toegevoegd en scènes die ietwat surrealistisch aandoen. Aan de ene kant wil Fassbinder duidelijk emoties oproepen en een geloofwaardige hoofdpersoon neerzetten, aan de andere kant doorbreekt Fassbinder de realiteit regelmatig met merkwaardige scènes zoals die dansscène, de ophangscène en dat geweldige moment waarop een man buiten naar de zestiende verdieping staat te staren en vervolgens het achtergrondverhaal van een bijrol begint te leveren. Het geheel heeft iets theatraals, maar is tegelijkertijd altijd filmisch. En bijna al het drama lijkt vergezeld te gaan met een wrang gevoel voor humor.

Wat helemaal het doel van dit alles is weet ik niet. Ik snap het verhaal en de ontwikkelingen, maar heb tegelijkertijd het gevoel dat er ook iets langs me heen gaat, alsof het voor Fassbinder iets persoonlijks is of zo. Maar het werkte wel op mijn gevoel, op veel verschillende manieren. Dit is overigens niet op de laatste plaats te danken aan Volker Spengler, die zijn bijzondere rol erg mooi brengt.

Het had trouwens nog wel iets van de films van Almodovar weg, minus de felle kleuren. Daar lopen ook dergelijke excentrieke typetjes rond en zijn travistieten kennelijk overal te vinden.
4*

Gedraaid in 25 dagen, dat is relatief kort voor een 'late' Fassbinder. 700.000 DMark. Dat is gemiddeld voor een Fassbinder film uit die tijd, met uitzondering van zijn meer luxueuze producties als Lili Marleen en Die Ehe der Maria Braun.

Maar ik kan mij niet herinneren dat deze film er rommeliger of rafeliger uitziet dat een doorsnee werk van hem.

Net in een treinreis Leeuwarden-Utrecht weer een deel van Harry Baer's Fassbinder boek kunnen lezen. Onder andere over deze (zijn beste in mijn ogen).

Ook een beter beeld gekregen van wat er door Fassbinder heenging: Zijn vriend Armin Meier had kort ervoor zelfmoord gepleegd en Fassbinder kreeg daarvan in de pers publiekelijk de schuld. Fassbinder leefde een tijdje al kluizenaar en ging volgens Baer (die 15 jaar met Fassbinder werkte in verschillende 'functies') als een bezetene te werk en hervond al zijn energie die hij verloren was in de jaren ervoor (waar Armin Meier overigens deels verantwoordelijk was als je Baer mag geloven).