Hotel Rwanda (2004)

Teleurstelling.

Het probleem van Hotel Rwanda is is dat het ontzettend Westers is dat ik haast als een walgelijk product aanschouwde. Niet dat ik het Westen associeer met iets walgelijks, het gaat meer om de te kortkoming van eigen cultuur, ingeving en plaatsgebondenheid. Krijg je waarschijnlijk met een Westerse crew. Punt 1: had dus wat meer moeite in gestoken kunnen worden.

Ik had veel verwachtingen en na meerdere tips te hebben gekregen om Afrika wat beter te ''leren'' kennen, begon ik eens met deze ''classic''. Nou, niet dus. In ruil voor loze verwachtingen krijg je een redelijk oorlogdrama met less originaliteit, opbouw of geslaagde sentimentaliteit. De film zit vol met aparte situaties, plotselinge emotie veranderingen en bedenkpunten hoe mensen werkelijk met oorlog om gaan. Zo is het normaal in deze film dat je een mes op je keel krijgt en dat je een paar uurtjes later een romantisch etentje op het dak krijgt aangeboden. Het kan in Rwanda...

Ondanks dat het een wrede gebeurtenis is, vond ik het nergens heftig. Alles wordt zo geregisseerd vertoond dat de acteurs niet eens de kans hebben om zich totaal in te leven om deze genocide eens lekker dramatisch over te doen. Ik ging me bijna schamen dat ik het op een gegeven moment zelf saai begon te vinden. Had ik liever meer bv. van het vluchtelings kamp gezien.

Vergelijking met Schindler's List vind ik een beetje te overdreven, misschien het thema maar de rest is totaal verschillend. SL is tenminste nog uit op enige fotografie en toont zijn werk als kunst. Dit is gewoon een verfilming van een hangend verhaaltje rond om een van de ergste gebeurtenissen van Rwanda als land.

Nee, dit was niet de klassieker die ik had verwacht. Wel is het een vermakelijk filmpje, kijkt het goed weg ondanks de speelduur, en daarnaast krijg je wel de informatie te weten over bepaalde situaties uit deze tijd. Als film voldoende.

3 sterren, op naar Sometimes in April zou ik zeggen...

Mag ik dan vragen wat hier niet Afrikaans aan is, maar wel typisch Westers? In een burgeroorlog wordt er gestreden om macht, geld en grondgebied (etc) en of dat nou in Afrika, Europa of Z-Amerika is, maakt geen ene r**t uit. Het lijkt mij niet dat er in deze film erg veel ruimte was voor eigen cultuur en plaatsgebondenheid, aangezien dat in het echte, waargebeurd verhaal ook niet het geval was. Zeker Rwanda was een nogal verwesterde samenleving geworden na de kolonisatie, wat op zich niet bijster verrassend is. Het perspectief is zowel Afrikaans als Westers en dan is het de vraag of de Rwandeze filmmakers het hier zoveel anders in zouden vullen... denk het niet.

Dat denk ik dus wel. Ik heb het dan ook niet zo zeer over de culturele gebeurtenissen in het verhaal, dat zal zonder meer allemaal waar zijn. Ik heb het meer over die typische Hollywood-sentimentaliteit wat in mijn verbeelding niet associeert met Afrikaanse cultuur.

Je bedoeld dat een Afrikaans verhaal normaliter geen 'happy end' heeft? Afrikanen zijn niet sentimenteel? Ik vind ze namelijk niet overdreven gevoelig acteren, maar Paul had, volgens mij, naar Rwandese begrippen een behoorlijk luxe leventje. Je zou dus als argument kunnen voeren dat hij al aardig wat andere normen en waarden had over genomen van de westerse cultuur. Wat hem dus alleen maar versterkt in zijn overtuiging dat hij zijn eigen broeders en zusters moet helpen. Maar associeer je dan precies met de Afrikaanse cultuur?

Zie daar het grote compromis van deze film. Door de rijke Paul als hoofdpersoon te nemen wordt het een voor het Westerse publiek een makkelijker te behappen film. Ik had een film die meer doorsnee Rwandezen als hoofdpersonen had genomen interessanter gevonden. Een film met een Westerse getuige was overigens nog een veel groter compromis geweest.

Toch had ik over het algemeen dat bij bijna alle spelers en niet alleen bij Paul. Scènes buiten het hotel waren ook meteen het sterkst, dus misschien heeft starbright in die zin dan wel mijn punt goed benadert.

Echter die speculaties over een Afrikaanse happy end en Afrikanen geen gevoeligheid, heb ik nooit gezegd. Ik denk juist in zekere zin dat Afrikanen veel excentrieker zijn dan bv. Europeanen, dat durf ik bijna zeker te zeggen. Het voelt alleen aan als een kunstje, een recept, wat juist zo typisch a la Hollywood maakt en te weinig drang voor zich zelf stelt om deze verborgen genocide aan de wereld te vertellen.

En weer dat nare vooroordeel.
Was het interessanter geweest om alwéér te zien hoe armen zielig men in Afrika is? Ik heb dit betoog al eens gehouden bij deze film.
Men "neemt" de rijke hoteleigenaar, omdat het verhaal nota bene over hem en zijn hotel gaat. Hadden ze hem armer en zieliger moeten maken dan hij was omdat het over Afrika gaat?

"Doorsnee Rwandezen" zijn door het westerse publiek ook best te behappen. Het zijn mensen die 's morgens in de auto of de bus stappen om naar hun werk te gaan, in het weekend gaan ze naar de bioscoop of naar de kroeg.

Paul Rusesabagina was heus niet zo'n grote uitzondering met zijn hotel, ik heb hem op een conferentie gezien en gehoord in Den Haag. Een Afrikaan, een Rwandees in hart en nieren. Hij had een pak en een stropdas, maar niet om het westerse publiek een plezier te doen, maar omdat ze die in Afrika ook dragen als je een manager bent...

Dat we in de media alleen maar de ellende te zien krijgen, die er natuurlijk ook in grote mate aanwezig is, komt omdat de leuke en normale kant van Afrika niemand een hol interesseert.

"Rijke" Paul Rusesabagina is een doorsnee Rwandese hoteleigenaar. Dat je liever een doorsnee Rwandees ziet, dus armer, bevestigt voor mij weer dat het westerse publiek een totaal verkeerd beeld heeft van het dagelijkse leven in Afrikaanse landen.

Serieus... ik begrijp nog steeds niks van je standpunten en volgens mij wil je gewoon een ander beeld dan hoe het daadwerkelijk was. Dat ze excentrieker zijn (durf je bijna zeker te zeggen) in hun gevoelens kan best wezen, maar dan niet in dit betreffende verhaal, waar deze film nog altijd om draait. Hannibal (hierboven) heeft groot gelijk en dat beeld van veel mensen is toch echt voor 80% gebaseerd op vooroordelen. Het kunstje, recept of typisch Hollywood, hoe je het maar wil noemen, is in mijn ogen bij deze film toch vrij realistisch benaderd vanuit ieders 'point-of-view'.

Ik had het inderdaad wat heftiger verwacht, wat ik al had vermeld in mijn mening, dus niks nieuws. Dat ik het trucje niks vind is mijn goed recht, evenals dat jij dit helemaal geweldig vind. Dat is gewoon een manier van films beoordelen en we verschillen duidelijk is onze beoordelingsfactoren.

Alsof een tekortkoming van Afrikaanse cultuur gelijk staat aan ellende. Nu zit je zelf de oordelen klaar te leggen. Echter is er inderdaad een hoop ellende op de wereld, en soms is iets beter als het te hard is, dan dat er een zoetsappig verhaaltje om heen wordt gebouwd, om nog maar te zwijgen over de ''originele'' manier van aanpak om dit duidelijk te maken aan de mensen thuis.

He!? Dat zeg ik toch niet?

Er werd beweerd dat Paul een te luxe leventje had voor "Afrikaanse begrippen" en dat de rijke Paul veel te "westers" is. Dat vind ik een vooroordeel en ik wijt dat aan de media, die slechts aandacht hebben voor de ellende.
Mensen onderschatten de "Afrikaanse begrippen".

Als het op een reactie was van starbright, dan wel.

Maakt dat uit? Het was gewoon een reactie op de algemene indrukken die ik over Afrika hoor.

Nee, maar jij vraagt of je dat hebt gezegd .

Ja, 't is wel goed met jou.

Het is nu eenmaal zo, je kunt er niks aan doen.
De vreselijke moordpartij in Noorwegen heeft erg veel media aandacht gehad (en terecht). Gebeurt zoiets in Irak of Rwanda dan is het een regeltje in een persbericht, en de volgende dag heeft het er niemand meer over. Ik moet ook zelf bekennen dat ik erg schrik als zoiets in Noorwegen gebeurt, als het in een of ander Afrikaans land is, schrik je daar niet zo van.

Ik wel. Ook al moet ik het nieuws zelf opzoeken, want anders gaat het ook aan mij voorbij.

In het continent Afrika besteed de media ook veel minder aandacht aan een ramp in Europa. Zo werkt het nou eenmaal of we nu willen of niet. Bij een vliegramp melden we immers ook meteen het aantal nederlandse slachtoffers.

Ik stoor me overigens aan reacties waarbij gesuggereerd wordt dat de gemiddelde afrikaan in een rieten rokje en peniskoker loopt. Wake up!!!

Het beeld dat ontstaan is dat ik waarschijnlijk doel op hongerige Afrikanen met magere buikjes en vliegjes rond de ogen wil ik verre van me werpen. Zo stom ben ik nou ook weer niet. Ik weet best dat Afrikanen TV kijken, in auto's rondrijden, banen hebben en in huizen wonen.

Ik druk me misschien niet helemaal goed uit en het gaat me niet om het pak van de hoofdpersoon, ik zeg ook helemaal niet dat hij te verwesterd is. Maar ik vind het vrij duidelijk dat met een Westerse blik een welvarende hoteluitbater makkelijker te behappen is, dan een willekeurig Rwandees dorp. Deels om een reden die deze film goed doet, het geeft de film de kans om de internationale houding ten opzichte van het conflict in de film te verwerken zonder dat dat al te geforceerd aan doet. Ik had echter een film over een willekeurig Rwandees dorp boeiender en wellicht aangrijpender gevonden. Wat mij interesseert is hoe een jarenlang onderdrukte frustratie zoals de verhouding tussen de Tutsi's en de Hutu's de hele samenleving heeft kunnen ontwrichten en dan vooral op straatniveau. Deze film is me nog teveel een waarnemende. Ik heb niet het gevoel dat ik ècht diep in de ziel van het conflict zat.

Het is overigens niet wat ik de film het zwaarst aanreken, dat is de Hollywood-achtige vertelwijze die voor mij niet helemaal werkte.

Ik heb beelden van de lijken langs de weg (wat ook even in deze film zit als ik me goed herinner) uit die tijd trouwens nog steeds op mijn netvlies. Wellicht de meest gruwelijke nieuwsbeelden die ik ooit zag. Ik kan tegen een stootje maar weet nog dat ik daar fysiek misselijk van werd,

Omdat het verhaal van Paul Rusesabagina zo bijzonder is, is daar een film over gemaakt, en hij is nou eenmaal een welvarende hoteluitbater. Dat dát gegeven alleen al makkelijker te behappen zou zijn, komt door een algemeen verkeerd beeld van Afrika. Ik zeg niet dat je ongelijk hebt, maar dat het zo is vind ik jammer.

Oke, je geeft aan wat meer over de oorzaak van deze waanzin te willen zien, kan ik inkomen, dat zou ik ook willen, maar daar gaat deze film niet over. Hotel Rwanda geeft wel weer dat de strijd de gehele bevolking treft, de rijke hotelmanager, én de "straat"mensen, iedereen.

Dat de film een Hollywood-smaakje heeft klopt wel een beetje. Door het allemaal nét goed van van bepaalde acties en door de aanwezigheid van Nick Nolte. Ik begrijp dat je op dat punt kritiek kunt hebben, maar om dat te wijten aan het laten zien van welvaart in Afrika, vind ik in dit geval onterecht.

dit is een van de redenen waarom ik meer onder de indruk was van de verhaal van die priester gespeeld door John Hurt in Shooting Dogs.
Hotel Rwanda is redelijk terwijl Shooting Dogs een beter verfilming was van de toestanden daar

Met zo'n thema wordt het al gauw aangrijpend, tenzij een filmmaker wel heel nadrukkelijk en vaak op zoek is naar een traan. Daar valt George eigenlijk niet echt op te betrappen, al lijkt hij soms wat weinig vertrouwen in z'n publiek te hebben. Zo wordt er enkele keren aangestipt dat het leven van een Rwandees in de ogen van de rest van de wereld kennelijk niets waard is.

Begrijpelijke kritiek, daar niet van, maar ook bekend commentaar en het valt uit de voortgang van de film ook wel op te maken. Drie personages die het opdreunen, terwijl het slechts binnen de karakterontwikkeling van Paul Rusesabagina van toegevoegde waarde is. Je hebt ook geen personage nodig om je af te vragen waarom mensen zo wreed kunnen zijn.

Die vraag rijst vanzelf wel in de wetenschap van wat er zich afspeelt. Zonder dat het een echt valse toon wordt, zijn er daarmee toch wat momentjes die iets te bedacht en/of gestuurd overkomen. Een rol als die van Gregoire is het ook niet helemaal. Dat alles neemt niet weg dat Hotel Rwanda als geheel wel werkt. Het verhaal is simpelweg te krachtig om er niet in mee te gaan.

George heeft er zelfs opvallend weinig expliciete beelden voor nodig. De focus ligt veel meer op wat het met zijn hoofdrol doet. En Cheadle doet het fantastisch. De scene na de mistweg is dat wat dat betreft vermeldenswaardig. Sophie Okonedo perst er ook een aantal blikken uit die je nauwelijks onberoerd kunnen laten. Het slot geeft dan wel weer een ietwat misleidend gevoel.

Zoals ik al eerder vermeldde: een aangrijpend en dapper gemaakt drama over een van de grote schandplekken in onze geschiedenis. Weer wordt zon en klaar dat de mens niet van zijn eigen geschiedenis leert. 800.000 Tutsi's werden door hun medeburgers de Hutu's afgeslacht en de wereld keek de andere kant uit. Saillant detail: in dezelfde periode vonden de eerste vrije verliezingen in Zuid-Afrika plaats. Met het maken van deze 'Schindler Ruanda' wilde Terry George er voor zorgen dat de gebeurtenissen daar niet vergeten zouden worden.

Prachtige film over het leven in Rwanda in de jaren 90. Wat goed naar voren komt is de informatie voorziening en de wanhoop. Heftig verhaal, mooi verfilmd. Sommige scene's nemen mn adem weg.