Les Quatre Cents Coups (1959)

Vandaag, morgen en volgende week dinsdag en woensdag te zien in LantarenVenster

Sterke film.

Eerste stuk is hier en daar nog wat langdradig, maar op een gegeven moment zijn er toch wel erg veel sterke scenes die langskomen. De ondervragingscene op het einde was het hoogtepunt van de film, daarvoor heb je al wat leuke scenes zoals met de poppenkast, de scene waar de klas met de gymleraar de stad in gaan, en één voor één de portieken inschieten , en ook de eindscene was ontzettend goed. Inhoudelijk is het volgens mij een van de eerste films met jeugdcriminaliteit verweven met de oorzaken en gevolgen. Ook wel echt fijn dat we geen belerende toon kregen waar óf de ouders de schuld kregen, of juist het kind, maar dat er aan beide kanten wat nuance inzit.

Visueel wordt het aardig in beeld gebracht, maar niet zo goed als de Nouvelle Vague van Godard. Soundtrack vond ik wel erg geslaagd, leuke pakkende deuntjes. Uiteindelijk vond ik het wel een heel sterke film, kwam er wat lastig in, maar het laatste stuk maakt het meer dan goed. En dat ventje was natuurlijk briljant.

4*

Mijn bewondering voor de nouvelle vague blijkt maar weer eens vooral bewondering te zijn voor Godard. Het onbreekt Truffaut aan het lef dat JLG wel heeft (misschien uitgezonderd La sirene du Mississippi). Natuurlijk blijft Les quatre cents coups wel een wat onconventionele film, vooral doordat het verhaal behoorlijk gededramatiseerd is. Qua stijl zijn er ook enkele mooie momenten (gymles op straat, poppenkast, eindshot) maar uiteindelijk is het toch ook vooral een film die ten onder gaat aan zijn eigen nuance; nergens wordt er een contrast wat meer aangezet, nooit verliest Truffaut zich in een mening, het Parijse straatleven wordt niet uitvergroot maar eerder keurig weergegeven. Daar is een woord voor, en dat woord is 'saai'. Eerlijkheidshalve moet ik er wel bijzeggen dat het laatste shot erg goed is, alle lof daarvoor. Het is een soort omgekeerde variant van wat Fellini doet aan het einde van Le notti die cabiria, die twee jaar eerder uitkwam. Van mij mag elke film wel op zo'n manier afsluiten, maar het kan de voorafgaande kleurloosheid natuurlijk niet vergoeden.

Het is ook prima dat ze een andere invulling geven aan de nouvelle vague, maar de invulling van Truffaut bevalt me gewoon stukken minder.

Dankzij de geweldige TV5Monde (het kan niet vaak genoeg gezegd worden) heb ik de film gisteravond, na vele jaren, nog eens opnieuw kunnen bekijken.
Ik denk dat het toch gauw meer dan 40 á 45 jaar geleden is dat ik hem zag.
Sommige scènes herinnerde ik mij nog vrij goed.

De sfeer pakte mij meteen weer, heerlijke muziek ook, en ik keek met aangename toenemende verbazing en bewondering naar het sterke acteerwerk van de jongens.

Van de stuk of 14 Truffaut films die ik in de loop der jaren gezien heb blijft dit mijn favoriet.
Maar ik zou de meeste nog eens opnieuw moeten zien.
Te lang geleden om er echt een zinnig oordeel over te kunnen geven.

Dit was in ieder geval een aangename hernieuwde kennismaking.

Truffaut's debuut stelt toch wat teleur

Het was alweer lang geleden eer ik een Truffaut film had gezien en om de een of andere reden keek ik altijd een tikkeltje tegenop de Antoine Donel cyclus. Vraag me niet waarom maar ik had er precies wat een minder gevoel rond (kan ook wel te maken met het feit dat ik me in het zak gezet voelde toen bleek dat ik een Donel deel mankeer in mijn box...) Gisterenmiddag dan toch maar eens een poging gewaagd maar dit mag zich in geen geval meten met het betere werk van Truffaut.

Op zich is de potentie van de regisseur al wel te vinden maar het komt allemaal iets te ongeloofwaardig over op mij. Het grootste probleem had ik dan ook met de leeftijd van Antoine zelf, hij leek me simpelweg te jong voor dit alles. Het verhaal op zich barst van de nostalgie maar als een kind van de jaren '90 heb ik deze periode nooit meegemaakt en kan ik me er ook totaal niet mee identificeren. De film bevat wel een aantal mooiere scènes maar over het algemeen komt het allemaal nogal redelijk suf op me over. Langs de ene kant ben ik wel ietwat benieuwd geworden naar de vervolgen want een oudere Antoine zal sowieso goed uitpakken maar dit raakte me toch niet. Grotendeels ook omdat de film zich in zijn geheel steunt op het personage van Antoine en dat er voor de rest met de bijrollen amper nog iets wordt gedaan. Zo is de overspelige moeder sowieso een interessante schakel in de jeugd van Antoine maar met uitzondering van het vertellen tegen zijn vader wordt er maar bitter weinig mee gedaan. Normaal gezien zou ik hier een 2* voor hebben gegeven maar net zoals bij praktisch elke andere film die ik van Truffaut heb gezien, weet hij me met zijn laatste shot weer zo enorm hard te overtuigen van zijn kunnen. Het verlangen naar de zee was al eerder in de film aan bod gekomen maar het lange shot waar Antoine ontsnapt en dan uiteindelijk bij het water aankomt is goud waard. Ben ook blij dat hij niet terug opgepakt werd.

Leuk trouwens om Truffaut zelf nog eventjes te zien verschijnen op de kermis als rokende man aan dat ronddraaiende ding. Les Quatre Cents Coup bevat enorm veel kinderen (zeker in het begin) en als er één ding is waar ik vaak last mee heb in films is het bijhorende niveau. Gelukkig is daar hier bitter weinig van te merken. Je zou denken dat het niveau redelijk laag is doordat elk kind dat in het klaslokaal in aanmerking kwam voor de rol van Antoine zelf maar uiteindelijk niet werden gekozen maar daar is dus niets van aan. Vooral Patrick Auffay, die de partner in crime speelt van Antoine, is erg goed. Het zou fout zijn om het over al die kinderen te hebben maar het niet over Jean-Pierre Léaud want ook die komt erg overtuigend over. Ze tillen de film toch naar een iets hoger niveau. De film draait voornamelijk over Antoine met maar een paar volwassen bijrollen maar ook daar is weinig op aan te merken.

Beetje wisselend gevoel eigenlijk. Ik heb al een stuk beter gezien van Truffaut maar in zijn debuut laat hij wel een aantal interessante eigenschappen zien. Deze film gaat eens niet over overspel (hoewel het er wel weer in voorkomt) en het boeide me dan ook niet altijd, zonder te willen impliceren trouwens dat een film overspel moet hebben om mij te boeien. De cast acteert van een hoog niveau en een paar scènes zorgen voor een erg nipte voldoende.

2.5*

Vind dit juist veruit Truffauts beste film (van de zeven lange en het ene korte segment dat ik zag), alleen de tweede Antoine Doinel film (Antoine et Colette, de korte film) komt in de buurt. De rest is interessant, maar ik kan er meestal niet genoeg mee.

Ik ben vooral fan van Jules et Jim (is in mijn ogen zijn beste werk) maar ook La Femme d'à Côté en La Peau Douce mogen er vast en zeker zijn.