Lyrisch Nitraat (1991)

Tja, wat moet je hier nou weer mee? De 'film' bestaat uit willekeurig aan elkaar gemonteerde stukjes film die uit hetzelfde archief komen, maar verder weinig tot niks met elkaar te maken hebben. Ondanks het constante gebruik van Italiaanse muziek wordt het geen geheel. Dat de meeste van deze stukjes film geen verhaal hebben maakt het niet interessanter. Zo kun je soms minutenlang naar beelden staren van een auto die over een weg rijdt of iets vergelijkbaars. Wellicht was het in de tijd dat het geschoten was heel wat om dit te zien, maar de moderne kijker kan er niet veel mee, lijkt me. De paar fragmenten die een verhaal vertelden waren het interessants, maar nog steeds niks om 'lyrisch' over te worden. Alleen de beelden van stukjes film die bijna geheel vergaan zijn waren nog interessant. Maar ook weer niet langer dan een minuut of 2.
De stukjes film worden verder niet toegelicht, dus van wat filhistorische waarde kunnen we ook niet spreken. Alleen ter bewaring van oud cultuur valt Lyrisch Nitraat te verdedigen. Voor de rest heeft deze compilatie geen enkel nut. Een documentaire is het overigens ook niet te noemen.
1,5*

In een artikel van André Habib wordt dit staaltje assemblage uit de doeken gedaan als een ode aan de ambiguïteit van film als onvergankelijk drager van een verleden tijd terwijl het materiaal (nitraat en later acetaat) op zichzelf enorm vergankelijk is. De film is een melancholisch eerbetoon aan oude cinema, de manier waarop er toen naar gekeken werd en het verval ervan door de jaren heen. Dit wordt in zes thematische vlakken verdeeld, met als laatste stadium filmbeelden die door de tijd zwaar beschadigd zijn, zoals ook in de vrij sterke synopsis hierboven staat. Ik heb deze film nog niet gezien, maar het artikel ("Ruin, Archive and the Time of Cinema: Peter Delpeut's Lyrical Nitrate") is bijzonder interessant om te lezen.

Ik schrok me dood toen ik het gemiddelde zag en de bijdrage van The One Ring las, die klaarblijkelijk niets heeft begrepen van dit ontroerend stukje 'cinema'.

Liefde voor het begrip 'cinema' staat centraal, en het verlies daarvan. Oude cinema die vergankelijk is, niet alleen door het gebruik van nitraat, maar ook door de non-erkenning en onkennis van zichzelf noemende 'cinema-liefhebbers'.

De 'documentaire' verwordt tot een poetisch stukje drama-cinema.

Niet voor niets is Lyrisch Nitraat opgedeeld in hoofdstukken:

* Kijken (De Bioscoop)
* De Mise-en-Scene
* Het Lichaam
* De Passie
* Het Sterven
* ...en het Vergeten

De beelden die te zien zijn tijdens die hoofdstukjes spreken veelal voor zich (hier kom ik op 't laatst op terug).

Maar dat is niet alles. Delpeut heeft trucjes in huis. Het inzoomen op bepaalde beelden en ze hier en daar in slow-motion te vertonen, waardoor het drama daadwerkelijk van het scherm druipt (hij perfectioneerde deze techniek overigens in Diva Dolorosa). Daarnaast gebruikt hij veel symboliek, de beelden die bij de hoofdstukjes te zien zijn, maar ook de muziek. Het wordt duidelijker naarmate de film vordert, en dat kunnen we niet zeggen van de beeldkwaliteit. Lyrisch Nitraat is niets anders dan "een pleidooi voor een conservering van het vergankelijke (audio)visuele erfgoed". (bron)

Ik voelde een doodsteek in m'n ziel als cinema-liefhebber.

De kritiek die ik wil uiten is dat een aantal beelden hier en daar (m.n. in de eerste helft) voor mijn gevoel niet thuishoorden in het hoofdstukje dan wel in dit project. Poezie en interpretatie...een gevaarlijk iets.

"...en het vergeten" zou ik dus voor de laagstemmers willen veranderen in "...en het niet (kunnen/willen) begrijpen". Daar heb ik persoonlijk vrede mee.

Au...

Dat is achteraf gezien wel waar ja. Ik heb daarna nog wel iets over de bedoelingen van de film gelezen. Het idee op zichzelf is wel interessant, maar dat weerhoudt de fragmenten er niet van om... gewoon oersaai te zijn. Het zijn een soort Cinema van de Attractiefilmpjes. Filmpjes die gemaakt werden om het medium film opzichzelf te promoten, maar niet bedoelt om echt iets te vertellen meestal. Deze docu heeft er een nieuwe betekenis aan gegeven, maar het helpt helaas niet om de fragmenten op zichzelf boeiender te maken. Althans voor mij dan.

Ik begrijp er geen snars van...
Ik geloof dat er slechts 10% van de beelden terug te leiden zijn naar 'attractiefilmpjes' (kindertentoonstelling, reisverslagen in binnen- en buitenland). En dat vertelt natuurlijk ook heel veel over de nieuwe ontdekking destijds van bewegende beelden... De rest is 'vertellend' dan wel ondersteunend in de vertelling van deze poetische documentaire.

Maar goed, het is me wel duidelijk, je zag tijdens het kijken niet de grote lijn (die overduidelijk aanwezig was, zeker naarmate het einde, maar wellicht was de aandacht al bij de pinda's of de klok?). Het gevaar van interpretatie van lyriek (danwel poezie).

Het lijdend voorwerp Mug heeft inmiddels al het Filmmuseum vriendelijk verzocht als leidend voorwerp op te treden bij een mogelijk plan de found footage trilogie van Delpeut (Lyrisch Nitraat, Forbidden Quest en Diva Dolorosa) uit te brengen op dvd. Enthousiasme bij hen + Delpeut is er, maar er zijn meerdere producenten. Het lijkt wel 'history repeating', over 200 jaar zal dit wellicht ook vergane glorie zijn? [Lyrisch Nitraat + Forbidden Quest zijn wel samengebracht op een regio 1 dvd...]

Nu maar eens kijken of ik het soortgelijke Decasia op de kop ga tikken, die is uit als regiovrije dvd.