Section Spéciale (1975)

Aardige thriller van C-G uit dezelfde periode als Z,EDS of l'aveu en niet eens veel minder. Scenarist was net als in de 3 gememoreerde films J Semprun. Dat hij toch vergeten is komt waarschijnlijk omdat het Parijse publiek niet zat te wachten op een metèque die hun onder de neus wreef dat er in FR toch echt werd gecollaboreerd, met enig enthousiasme zelfs.

Steen des aanstoots was dus waarschijnlijk dat de Vichy regenten onder minister Lonsdale hier worden voorgesteld als ijveriger dan hun Teutoonse baasjes.

Film beslaat min of meer 2 delen: het eerste geeft een tamelijk groteske afbeeding van het Vichy operette wereldje, het tweede bestaat vrijwel geheel uit een mock trial dat zich nogal onderscheidt van het gemiddelde rechtbankdrama.

Zoals gebruikelijk bij C-G een behoorlijk hectisch tempo en goed acteerwerk met nog rollen voor Galabru en Cremer, inter alia.

Overigens lijkt de film vooral in het tweede deel af en toe een beetje te ontaarden tot een wat academische studie van de overbekende :"the banality of evil" stelling.

Een pleiade van Franse acteurs die in hun carrière heel dikwijls rollen van minister, advokaat, rechter...hebben vertolkt, samengebracht in deze indringende film waarbij het Franse Vichy-regime tijdens WO II, een dikke veeg uit de pan krijgt.

Costa-Gavras brengt dit op zijn gebruikelijke minitieuse manier, met oog voor het detail en de dialoog en niet nalatend ook de houding van de Franse bourgeoisie te hekelen.

Ik hou niet zo van de films van Costa-Gravas. Het zijn altijd halve (of hele) aanklachten, vaak nogal hijgerig qua vorm, een filmstijl die me niet zo ligt. Al vond ik L'aveu een briljante film. Deze 'Section Spéciale' is zo'n voorbeeld. Veel introductie krijgen we niet, we zitten meteen in het Vichy van 1941, waar de met de Duitsers collaborerende Franse regering een speciale rechtbank wil inrichten om Joden, communisten en verzetsstrijders zwaarder te straffen, desnoods met de dood. Het is volstrekt tegen de wet en er zijn dan ook weinig rechters voor te vinden.

In feite gaat het hele eerste deel van de film over de vorming van die rechtbank, die leren we later tot het einde van de oorlog heeft bestaan. In het tweede deel zijn de rechters aan het werk. Probleem is dat er geen zwaar gestraften zijn die ze de doodstraf kunnen opleggen. Iets wat ze denken dat nodig is om de Duitsers te paaien. Daarvoor worden er absurde aanklachten en vonnissen geformuleerd, die bijna karikaturaal overkomen. De film bevat veel dialogen, veel tekst en speelt zich vrijwel geheel af in de zalen van het justitiepaleis. Ik kreeg er een beetje de kriebels van. Wat weer wel mooi is, vrijwel de gehele crème de la crème van de Franse acteurs uit die jaren komt voorbij.

Bij deze film moeten we wel bedanken dat hij in 1975 is gemaakt. Dat was een tijd in Frankrijk dat absoluut niemand bereid was om zich voor dat oorlogsverleden te verantwoorden of er aan herinnerd te willen worden. Vroeger niet en later trouwens ook niet. Toen bekend werd dat president Mitterand (1981-1995) ook een ambtenaar van de Vichy-regering was geweest werd dat snel in de doofpot gestopt. Costa-Gavras laat nog wel fijntjes weten dat in 1945 niemand van die rechters van dat speciale hof met z'n onmenselijke vonnissen is vervolgd.