Metropolis (1927)

Berichten verplaatst naar De Site > Algemeen > Stemmen

Versie van 153 gezien, denk dat ik met de verkorte versie toch beter qua cijfer uitkwam. Film is een enorme en terechte klassieker, zeker als je de film in zijn tijd plaatst heeft het wel grenzen opgezocht qua decor en figuranten-aantal, en daarnaast was het toentertijd ook een spelend onderwerp, die industrialisatie. Toch voelt de film wat onwennig en chaotisch aan en is het eerste deel van het verhaal,voordat de Maria-robot wordt gemaakt, niet echt rete interessant. Dit komt vooral doordat ik de 153 min. versie heb gezien waardoor er ook verschil zit tussen kwaliteit en formaat van elk shot, op het begin is dit effe wennen. Daarnaast heb je, zonder het plot te hebben gelezen, nog niet echt een idee waar de film naar leidt, zelfs niet na dik een uur kijken. Heb de film daarom ook in tweeën gekeken waardoor je toch wat concentratie weet op te brengen voor het vele sterke tweede deel van de film (waar je echt kan genieten van decor en figuranten). Mede dankzij de positie van de film en het sterke tweede deel (vooral met de kindertjes!) een dikke 3,5 ster.

De film ziet er prachtig uit en het verhaal is prima verzonnen, maar de amusementswaarde ligt gewoon ontzettend laag en dat blijft toch 't belangrijkste aspect van een film voor mij persoonlijk. Ook die muzikale begeleiding die continu aanwezig, irriteert op den duur. Na anderhalf uur werd 't voor mij al om de 5 minuten klok kijken. Toch wou ik de film afzien, dus een beetje met tegenzin afgekeken.

Vandaag herzien na bijna vijf jaar, en dit keer in de bijna volledige print van de recente Masters of Cinema DVD. Mijn score blijft overeind, maar moet toch wel wat kantekeningen plaatsen. De negatieve punten die genoemd kunnen worden zijn dat de hoofdpersoon zo overdreven acteerd en zijn rol opzich ook best wel belachelijk te noemen is, dat de hele film iets wegheeft van een opgeblazen opera die nergens over gaat. Alle bijzondere allegorische en psychologische elementen die in het verhaal gestopt zijn, komen hierdoor niet echt uit de verf.

Op die laatste punten is Metropolis zéér goed met the Matrix te vergelijken (soms ook zelfs in enkele design elementen, al zie je in de zes Star Wars delen veel meer terug van de ongelovelijk invloedrijke sets en stijl van Metropolis!). Ook the Matrix gebruikt Christelijke allegorie en heeft als uiteindelijke moraal dat "hoofd" en "hand" door "hart" verbonden moeten zijn omdat anders de maatschappij verdoemt is

Eigenlijk mag Metropolis dus wel een half sterretje minder, maar hij verdient ze terug door de werkelijk fenomenale (en nog steeds ontzettend mooie) productie. Er is duidelijk heel veel geld tegen aan gegooid, maar ook puur qua techniek was dit het beste wat je in 1927 kon krijgen. Het zorgt er voor dat Metropolis decennia lang zelfs in verschillende verknipte versies heeft aangesproken en, hoewel de Matrix trilogy de film wat mij betreft dus heeft ingehaald, ze zal dat ook nog lang blijven doen!

Na lange tijd toch maar deze film eens bekeken. Geen idee wat het zou worden. Meer dan 2 uur stomme film is wel lang, maar Chaplin bvb ligt me dan weer wel. Kijken en oordelen dus.

Ik moet zeggen dat ik visueel wel onder de indruk was. De 2 miljoen dollar (zeker voor die tijd) is zeker gebruikt als je ziet naar de grootse decors en de massa figuranten. Daardoor krijg je echt het beeld van een Metropolis. De sfeer zit er wel in. Helaas - en hier zullen veel mensen mij misschien tegenspreken - is er weinig aandacht besteed aan mimiek. Zeker voor een stomme film zou je verwachten dat daar veel meer naar gekeken werd. Alles was praktisch een massaspektakel met overdonderende muziek en decors. En dan is 2 uur en meer, veel te lang voor een film als dit.

Ik heb niet echt genoten van deze film, al vond ik de decors wel mooi en had ik toch af en toe nog even een moment dat ik terug hoop kreeg dat het zou beteren. Maar helaas zal het nooit echt mijn film zijn, ondanks de historische en invloedrijke waarde voor de filmwereld. Dat zal ik zeker niet ontkennen, maar als ik er niet van kan genieten, ben ik daar niet echt veel mee natuurlijk.

Nu ik de nieuwe completere restauratie zag dacht ik: die krijgt er een halve ster bij, maar ik zit al op 5...

ARTE (Metropolis, vrijdag 30 december, 22:20 uur)

Hoewel Metropolis een flop was, moet de waarde van deze film en haar genre niet onderschat worden. Behalve dat deze prent nu wordt beschouwd als één van de beste vooroorlogse films, waren de expressionistische films van de jaren ’20 een meer dan logische stap in de ontwikkeling van cinema. Niet alleen betekende het de introductie van directors, scriptschrijvers, decorontwerpers en (in zekere zin) geschoolde acteurs, maar werden ook film- en belichtingstechnieken sterk verbeterd. Ook al is er tegenwoordig nauwelijks een markt voor expressionistische films, het heeft wel degelijk op de cinema van onze tijd. Tim Burton heeft voor een groot deel de expressionistische film nieuw leven ingeblazen met films als A Nightmare Before Christmas en Corpse Bride.

Ergens ben ik wel benieuwd naar waar Fritz Lang precies de inspiratie vandaan gehaald heeft. De stad zelf is natuurlijk volledig gebaseerd op (zijn reis naar) New York, maar science fiction stond toen nog in de kinderschoenen. Het verhaal is Orwelliaans, zonder dat 1984 ook maar was geschreven. Hier en daar zijn er wel duidelijke verwijzingen, zoals het kort spelen van de Marseillaise (Franse revolutie). Je zou kunnen zeggen dat meneer Lang goed opgelet heeft tijdens de geschiedenislessen en het beeld van een volksopstand goed weergegeven heeft. Het verhaal is goed. In wezen niet heel moeilijk, maar wel lastig om goed te verfilmen zonder gebruik te kunnen maken van gesproken dialogen.

De complimenten gaan vooral uit naar de verbluffende decors. In sommige gevallen heel handige trucages (en soms ook erg goede special effects). De ondergrondse stad, maar zeker de wolkenkrabbers zijn prachtig. Sommige shots zijn gewoon tekeningen, maar daarom eigenlijk niet minder indrukwekkend. ‘Angewandte kunst’, precies zoals Duitse expressionisten het bedoelden. Alleen hier dan wel een goede scheut nieuwe zakelijkheid. De andere pluim is voor Brigitte Helm, die hier een verbluffend goede prestatie neerzet. Heerlijk hoe ze het ene moment de zorgzame moeder speelt en later, wanneer in het verhaal de robot haar identiteit overgenomen heeft, heel gewiekst uit de hoek kan komen.

Ruim 85 jaar later is Metropolis nog altijd een erg goede film. De volledige versie heeft me wat teleurgesteld in de zin dat de in Argentinië gevonden scenes weinig meer vertellen. Alleen de geheimzinnige handlanger van Joh Fredersen heeft een identiteit gekregen. Natuurlijk geef ik de volledige versie de voorkeur, maar ik had gehoopt dat er met het verloren gewaande materiaal ook nieuwe prachtige scenes meegekomen waren. Het doet verder niets af aan het feit dat Metropolis verplichte kost is voor SF liefhebbers.

De film is natuurlijk bekend door de SF-beelden die overal te pas en te onpas gebruikt worden.
Toch zou ik de film eerder een soort sociaal drama willen noemen. De beelden die bijna in ons collectief geheugen gegrift staan vormen eigenlijk maar een klein gedeelte v.d. film.
Niet gek, maar wel een beetje zware kost vond ik...