Fanfare (1958)

Een leuke film zoals Bert Haanstra dat ook mooi wist vast te leggen in zijn films. Jammer dat Nederland zo veranderd is.

Dit valt toch enigzins tegen. Mijn verwachtingen waren niet superhoog, maar nadat ik een prima korte docufilm van Haanstra had gezien (geheel gefilmd als spiegelbeeld in het waren, prachtig om naar te kijken!) had ik toch op meer gehoopt. Haanstra bewijst zich ook hier een kundig filmer, want er zitten bij vlagen mooie beelden in, maar voor de rest zit het allemaal wat tegen.

Het probleem zit het met name in het script: dat is veel te beperkt voor een lange speelfilm. Het voelt aan als iets dat is geschreven voor een korte televisie-aflevering, maar dat opgerekt is zodat het in de bios kan draaien. Dat zal ook wel de reden zijn waarom de film zoveel dode momenten had. Komedies hebben toch vaak vaart nodig om te werken, maar deze film ontbreekt enig tempo. Het kabbelt rustig voort als de vele beekjes die we in de film zien.

Komt nog eens bij dat de film naar mijn gevoel compleet veroudert is. Het kneuterige dorpsgevoel, de personages, de grappen en ook weer het verhaallijn: alles heeft de tand des tijds niet doorstaan. Ik ken genoeg komedies uit de jaren '50 of zelfs eerder die ik leuk vind, maar deze film ontbreekt het daarvoor wel aan scherpte. Het blijft allemaal wat aan de oppervlakte hangen. Het deed me qua veroudertheid (als dat een woord is) denken aan Don Camillo. Die gaf me een zelfde soort gevoel.

Toch jammer, want de film heeft zo zijn momenten en kleine pluspuntjes. Haanstra's regie is op zich niet verkeerd, het fanfaremuziekje is best aardig en de acteurs hebben zichtbaar plezier in hun rollen (hoe mager die ook geschreven zijn). Kappeuter heeft ook gelijk dat Droog op Jack Lemmon leek. Ik moest de hele film aan Lemmon denken.

Echt gelachen heb ik niet, maar een vondst was erg leuk: de openingsgrap. Daarin zien we een koe vooruitkomen in het gras zonder z'n poten te bewegen, waardoor het lijkt alsof hij door het gras zweeft. Dan blijkt hij op een boot te staan. Een grappig spel met de camera die mij erg aan Jacques Tati deed denken. Jammer genoeg was dat het enige moment.

2,5* Aardig om eens gezien te hebben, al is het me een raadsel waarom juist deze film zo hoog aangeschreven staat in de Nederlandse filmgeschiedenis. Over een week ben ik hem denk ik vergeten.

Allicht verklaard dat een beetje de bekendheid van de film. Maar aan de andere kant is het toch ook vaak zo geweest dat films in hun tijd een gigantisch succes waren, maar uiteindelijk verouderde en daardoor alsnog vergeten werden. Dat de film verder vaardig gemaakt is, is natuurlijk oké, maar er zullen heel veel films vaardig gemaakt zijn die vergeten zijn. En vaardig is nog niet hetzelfde als meesterlijk.



Dat snap ik allemaal, maar mijn vraag is dan vooral waarom dit een belangrijke plaats inneemt in de vaderlandse filmgeschiedenis. Alleen door het succes? Heeft deze film verdere invloed gehad op het verloop van de Nederlandse filmgeschiedenis? Niet dat ik begrijp. Blinkt de film ergens in uit? In mijn ogen niet, maar wellicht mis ik iets. Als ik het vergelijk met die korte waterdocu van Haanstra die ik eerder noemde steekt Fanfare wat flets af, ook al is de inhoud natuurlijk anders.

Ja, dat de film belangrijk was om de Nederlandse filmindustrie er weer bovenop te krijgen is inderdaad belangrijk en mooi. Maar ik zoek toch meer naar een reden waarom we de film vandaag nog moeten bekijken, als je begrijpt wat ik bedoel. Ze zeggen wel eens dat niets zo snel veroudert als humor, maar eerlijk gezegd is me dat altijd meegevallen en kunnen nog genoeg oude komedies mij in deze tijd aan het lachen maken. Echter Fanfare voelt toch wat veroudert aan, wellicht door de braafheid.

Toevallig zag ik vandaag weer Some Like It Hot, die een jaar later werd gemaakt, maar nog een teken van veroudering vertoond in mijn ogen. Die film weet nog steeds te verrassen, mensen hard aan het lachen te maken en heeft nog steeds genoeg vaart. Natuurlijk is Fanfare niet hetzelfde type komedie als Some Like It Hot, maar ook vergeleken met het soortgelijke You Can't Take It With You van Frank Capra blijft het wat aan de oppervlakte hangen.

Helemaal mee eens, hoor. Bij de meeste films heb ik ook wel een context waarin ik hem kan plaatsen, alleen mijn kennis van deze periode van de Nederlandse filmgeschiedenis is niet zo groot. Komt trouwens verandering, want ik ben toevallig vandaag voor mijn studie begonnen aan een boek over de Nederlandse filmindustrie, waarin ook de geschiedenis ervan belicht wordt.



Ah, dit is die docu waar ik al naar refereerde. Ziet er werkelijk prachtig uit en is visueel niet veroudert.

Het boek is Nederlandse Cinema Wereldwijd: De Internationale Positie van de Nederlandse Film, geschreven door Bart Hofstede. Het gaat zoals je uit de titel al opmaakt over de positie van de Nederlandse film in de rest van de wereld, maar het geeft tevens een overzicht van de Nederlandse filmgeschiedenis. Best een interessant boek voor zover ik het gelezen heb.

Ik heb nog een boek liggen (alleen niet bij de hand) over de Nederlandse film en ik meen dat dat Hollands Hollywood was, maar ik weet het niet zeker. In ieder geval vond ik dat boek heel mager qua inhoud. Iets te triviaal om het zo maar te zeggen.

Deze film van Haanstra zorgden voor een recordaantal bezoekers in de Nederlandse bioscopen voor een Nederlandse film en zelfs nu komt de film nog prima over ondanks de kneuterige jaren '50-sfeer. De parallellen tussen de rivaliserende korpsen met de verzuiling, die toen volop aanwezig was, zijn zo te trekken. Het bevat erg leuke herkenbare rollen en er valt zowaar nog wat te lachen her en der, bijvoorbeeld wanneer een losgeslagen koe paniek veroorzaakt in een paviljoen gevuld met toeristen.
De montage, één van de punten waarin Haanstra uitblonk, is ook hier prima in orde. Af en toe krijgt de kijker zomaar beelden van spartelende eendjes in het water te zien, wat meestal aansluiting heeft op het verhaal.
Oh en dan vergat ik nog bijna het taalgebruik in deze film: "Jou krijg ik nog wel te pakken, snotneus! Lelijke misdadiger dat je bent!". En iedereen spreekt nog met een Beatrix-z en niet zo'n lelijke Amsterdamse z. Geweldig natuurlijk .

voor de liefhebber; Bert Haanstra Complete box voor 35 euro bij de V&D!

Voor de nog meer geldbewuste liefhebber: Bert Haanstra Compleet box (10 dvd's) bij de Free record Shop winkel voor 19,95 euro.

Via hun site betaal je trouwens 79,95 euro...

Fanfare is een licht, charmante film over een bepaalde tijdsperiode in Nederland. Ik deel de mening wel van sommigen users dat de film de tand des tijds niet heeft overleefd. De film had er beter aan gedaan om wat dieper in te gaan op het fenomeen: het verenigingsleven, in zijn algemeenheid.

Desalniettemin geeft Fanfare een mooi beeld van Nederland in de jaren `50 en blijft de hele film over de gehele linie zwaar vermakelijk, ondanks de soms wel heel oubollige humor: neem nou de staart van een koe die in het gezicht van boer Geursen terecht komt. Nou, haha! Toch een 3*

Moet toch bekennen dat Bert Haanstra me steeds meer weet te overtuigen van zijn belang als filmmaker. Los van zijn erg sterke visuele oog (wat overigens nóg beter tot zijn recht komt in zijn documentaires) is hij wel heel erg goed in het weergeven van een tijds- en landsbeeld, iets wat ik nu toch nog een beetje mis in de huidige film. Wellicht is het een misplaatst verlangen naar het pitoreske en kleinschaligheid maar Fanfare heeft een heerlijke intieme sfeer die het verhaal overstijgen en de hoge waardering waarmaken. Heb me met deze film bijzonder goed vermaakt.

hopeloos gedatteerd natuurlijk, maar nog steeds wel vermakelijk.
vooral de dikke acteur die de trombone speelt in dez film is echt hilarisch.
Ik heb de film als klein kind al wel eens gezien, en toen vond ik hem zekers beter.
maar nog steeds een voldoende.

Amusante verwikkelingen die spelen in een nog ongecompliceerde tijd.
Best typisch dat gelazer binnen fanfares.
Uit eerbied en nieuwsgierigheid de favoriete film van mijn Pa eens bekeken.
Leuk Pa...Fanfare.

Nederland is toch echt wel veranderd met zijn infrastructuur en lekker volgebouwd inmiddels. Toch zijn er ook nog gedeelten en dan hebben die dorpen hun karakter weten te behouden. En dan met die verenigingen, fanfares, al zijn het ook steeds meer shantykoren de laatste tijd en met hun braderieën en dan zie je die oude Nederlandse gezelligheid waar de toeristen op afkomen toch weer terug.

Heb deze film toch al meerdere keren gezien. Het geldt bij herziening voor veel films toch echt niet, maar heb van deze weer genoten. Het laatste gedeelte is wel het allerleukste, zodat ik na afloop dan ook met een tevreden gevoel bleef zitten. Blijft dan ook één van mijn favoriete films.

Vaak zijn het de vele kleine details die het hem doen. Simpel verhaal eigenlijk en een beetje kinderachtig ook hoe de mensen bezig zijn in deze film maar kan evengoed de pret niet drukken.
De spelers doen zo hun best om er een leuke film van te maken. Het blijft dan ook, zoveel jaren later, nog steeds een vrolijke en warme film. De montage is ook grappig gedaan met beelden van eenden er tussendoor, om nog maar te zwijgen van de etende geit. Ook grappig hoe serieus die oude mannetjes bezig zijn met te spelen op hun instrument en hoe dat in beeld wordt gebracht.
Jeugdsentiment natuurlijk ook wel een beetje. Albert Mol is leuk in deze film, dat was hij ook in De zaak M.P. (1960) maar die film haalt het bij lange niet bij deze film. Ik ken hem verder nog van Wie van de drie. In deze film ook nog een klein rolletje van Riek Schagen. (die Saartje speelde in Swiebertje).
5.0

Leuke film, zeker als je je bedenkt dat hij al meer dan 50 jaar oud is. Er is natuurlijk het één en ander op aan te merken, gezien mijn uiteindelijke waardering kan het glas halfvol of halfleeg zijn, maar vanwege de leeftijd van de film voelt het bij mij toch vooral aan alsof het glas halfvol is.

Haanstra maakt namelijk echt film, vooral zijn diergevoel is erg goed. Veel wordt geillustreerd met eenden, de bootscène met de koeien is werkelijk geniaal, en het pluimvee dat tijdens de repetitie alle kanten op vliegt, inclusief in de tuba. En heel soms beweegt de camera ook erg vrij, al is het over het algemeen redelijk statisch.

Het verhaaltje is vermakelijk, de afloop waarbij de muziek van de twee fanfares perfect in elkaar blijkt te passen is muzikaal geniaal en voor de rest is het acteerwerk ook behoorlijk goed, zeker voor een Nederlandse film, waar ik me meestal toch groen en geel erger aan het acteerwerk. Leuk die lach van die tubaspeler, hetgeen de lont in het kruitvat blijkt te zijn. Nu heb ik een tubaspeler in mijn orkest, die net zo kan lachen (waar ik dan ook weer om moet lachen), dus het was een beetje een feest van herkenning.

Ik kan aan het geheel 2,5* kwijt. Klinkt misschien een beetje weinig gezien het commentaar, maar ik heb besloten dat het glas halfvol is, dus heb niet echt veel zin om me teveel op de negatieve punten te concentreren die inherent lijken te zijn aan veel oudere films.

Leuke Nederlandse klassieker. Leuk en vooral komisch verhaal met mooie nostalgische beelden in Nederlands Venetië. Vooral ook leuk omdat ik laatst nog in Giethoorn ben wezen varen. 3,5*