Het Mes (1961)

Het Mes is een mooie film over een 13-jarige jongen die stilaan zijn onschuld verliest.
Het verhaal begint bij de misionaristentoonstelling, waar hij een fraai antiek Oosters mes steelt. Met dit mes wil hij indruk maken op vriendinnetje Toni.
Thomas heeft het maar moeilijk met de acceptatie van de nieuwe vriend (Oscar) van zijn moeder. Hij ziet Oscar niet als zijn nieuwe vader. Het contact met zijn moeder, een weduwe, verloopt stroef. Zij heeft voornamelijk oog voor haar nieuwe liefde, die meer dan eens dronken is.
Met Toni heeft Thomas wel goed contact. Zij heeft een moeder die veel van huis is, omdat ze met Jan en alleman naar bed gaat. Door met elkaar op te trekken vergeten ze even hun problemen thuis. Met Toni doet Thomas zijn eerste erotische ervaringen op. Ondertussen hangt de dreiging van de kostschool hem lang boven het hoofd en lijkt onvermijdelijk.

De film geeft door middel van voice overs een kijkje in de gedachtenwereld van Thomas. Duidelijk wordt dat hij het moeilijk heeft met zijn omgeving, maar bovenal met zichzelf. Hoe een dolende kinderziel rasse schreden maakt naar volwassenheid.
Thomas wordt gespeeld door Reitze van der Linde. Hij doet dit op overtuigende wijze; met een ietwat boze, niet-begrijpende blik.
Ellen Vogel is wederom een revelatie; een actrice met internationale allure. In de Tweeling (2002) laat ze zien dat ze het nog steeds kan.

Het Mes speelt zich af in een prachtige landelijke omgeving. De film is opgenomen op en om kasteel Cortenbach (Zuid-Limburg). Opnieuw weet Rademakers de natuur optimaal in beeld te brengen, welhaast betoverend. De invloed van Bergman lijkt zichtbaar.
Er zitten een paar autoritten in de film, met Ellen Vogel achter het stuur. Die zijn bijzonder mooi in beeld gebracht. De stijlvolle 'oude' auto maakt het geheel af.
De jazzy muziek van Pim Jakobs verdient een speciale vermelding. Het soort jazz dat je zelden in een film hoort, maar het werkt!

Nuchter bezien, is het mes uiteindelijk niet veel meer dan de kapstok om het verhaal aan op te hangen. De titel maakt het mes eigenlijk belangrijker dan dat het in de film is. Wellicht is dat in het originele korte verhaal van Hugo Claus anders.
Het Mes is de eerste Nederlandse speelfilm die het predikaat '18 jaar of ouder' van de Filmkeuring kreeg. Anno nu lijkt dat predikaat vergezocht, bedenk wel dat de seksuele revolutie 'pas' enkele jaren daarna zou voltrekken.
De film kent z'n pieken en dalen, maar blijft boeiend en interessant tot het einde. De verwijzingen naar Freud liggen er soms wat dik op, zoals bij de droom sequentie. Dat zal niet naar ieders smaak zijn, maar het is niet zo overmatig aanwezig als in Marnie van Alfred Hitchcock.

De beeld- en geluidskwaliteit van de dvd is goed. Ook deze keer bevat de dvd een trailer, artwork, setfoto's en filmografieën van de hoofdrolspelers.

Dank. En dan is er vast wel ene Hugo te vinden, die zegt dat dit al lang en breed bekend was.

Is dit die film waarbij dat jongetje dat meisje aan een hooiberg bindt en die dan in brand steekt?

Mooie beelden van het Limburgs landschap en grappige Limburgse accenten.

Ik ben met je eens dat het landschap een belangrijk onderdeel is van de sfeer in deze film. Het is trouwens: kasteel Cortenbach, niet Cortembach. Dat staat ook verkeerd op de film zag ik, daar heb jij het natuurlijk van overgenomen. Beetje slordig van de filmmakers.

Twee weken geleden zat ik met de schilderclub te schilderen in de oprijlaan van het kasteel en toen kwam Het Mes ter sprake. Typisch dat veel mensen die de film destijds zagen, er een verkeerde herinnering aan hebben. Zo dachten enkele mensen dat er een moord voorkwam in de film, waarvan de jongen getuige was. Terwijl er uiteindelijk zelfs niemand gewond raakt. De suggestie van geweld was kennelijk erg goed getroffen in de film.

Kennissen van mijn ouders woonden in 1961 in een verdieping van het kasteel, toen Rademakers daar deze film kwam opnemen. Ze lagen nachten lang wakker van het lawaai en de filmlampen en vroegen de kasteelheer om een reductie van de huur (dat viel niet in goede aarde). De kennissen (Engelsen) wonen nu weer in Engeland en ik ga hen de dvd toesturen. Ze zullen er vast veel van herkennen. Veel van de oude huizen en kerkjes moeten er nog zijn, ik vind het leuk om dat uit te zoeken (je snapt, ik woon in Limburg).

Het verhaal was eenvoudig en goed uitgewerkt. Ellen Vogel vind ik soms te toneelmatig acteren voor de camera (zoals in De Tweeling), maar in deze film deed ze het goed. Ik hou niet van de Pim Jacobsmuziek, maar in deze film werkte het toch goed, ik kan het niet ontkennen. Soms werkte de film een beetje traag op mij, maar ik bleef toch met interesse kijken tot het eind. De jongen speelt uitzonderlijk goed. Helaas werkt de link niet meer waarop te zien zou zijn wat er van de spelers terecht is gekomen.

Het is al weer een lange tijd geleden dat ik deze film zag (net als die andere twee Rademakers films die ik zag trouwens) maar ik kan me nog goed herrineren dat ik dit een redelijk sterke film vond, het acteerwerk was prima in orde (al was vooral het spel van de volwassenen zoals mijn voorganger al zei af en toe inderdaad wat toneelachtig) verder vond ik dat het simpele verhaaltje mooi op het doek werd gebracht plus er zaten een aantal mooie scenes in de film. Al met al het is al wat lang geleden maar ik kan me nog prima herrineren dat het een erg boeiende en sterke film was daarom een-

3,5 sterren

Alleen nog te koop bij DVDigital.nl

Op de achterkant van de DVD box staat dit: Nederlands ondertiteld - Taal: Engels - Speelduur: 85 min.
Klopt dat?
Niet in het Nederlands?

Opmerkelijk. Dat klopt niet, de taal is gewoon Nederlands.
Op mijn dvd staat language: Dutch.

Dank voor de reactie kappeuter.
Goed om te weten, want het zou toch erg bevreemdend zijn geweest de film in een Engelstalige versie te moeten bekijken.

Het is erg lang geleden dat ik hem voor 't laatst gezien heb.

Ik heb zelf ook wel iets met de film, gezien de meeste opnamen in mijn eigen omgeving werden gemaakt.